درحالی سیستان پنج روز بحرانی از نظر وزش توفان و گرد و خاک را پشت سر گذاشته که روز گذشته شاخص کیفیت هوای برخی شهرستان‌های شمال سیستان و بلوچستان برای همه گروه‌های سنی ناسالم و بالاتر از استاندارهای سازمان جهانی بهداشت بوده است.

مطالعات نشان داده است که مهم‌ترین محل برخاست ریزگردهای سیستان، در حوالی مصب ورودی آب فراه‌رود به دریاچه‌ی سابوری است. چرا که سطحی وسیع، بنابه شرایط طبیعی، محل بازچرخ سیلاب‌های ورودی قرار گرفته، رسوبات زیادی بر آن انباشته شده است و بادهایی که در امتداد فراه‌رود، کانالیزه شده و بر سرعت آن افزوده می‌شود، اولین ضربات را به پیکره‌ی ساختمان بسیار نرم و سست این انباشته‌ها می‌کوبد و آن را به هوا پرتاب و سپس تلاطم طوفان‌ها، خاک‌ها را در هوا، همگن می‌کند و صدها کیلومتر می‌پراکند. 

مرگ تالاب بین المللی هامون حدود دو دهه شرایط زیست محیطی نامطلوبی را بر اهالی سیستان تحمیل کرده که هر چه جلوتر می رویم، وضعیت اسفناک تر می شود.

جلسه هماهنگی به منظور بررسی وضعیت پیشرفت و تسریع امور سد بخش آباد ولایت فراه در وزارت آب و انرژی افغانستان برگزار شد.

افغانستان در اجلاس بین‌المللی «مقابله با توفان‌های ماسه و گردوغبار»، نماینده‌ای نداشت و درباره سرنوشت هامون بحثی به میان نیامد.

روز گذشته اجلاس بین‌المللی مقابله با توفان‌های ماسه و گرد و غبار در ایران برگزار شد، اما به رغم تاثیرات منفی سدسازی‌های افغانستان بر روی توفان‌های گردوغبار در حوزه شرق، جنوبشرق و شمال شرق ایران، کشور پاکستان و ترکمنستان، در این زمینه مسئله ای مطرح نشده و از طرفی افغانستان نماینده ای در این اجلاس ندارد.

اجلاس «مقابله با توفان‌های ماسه و گردوغبار» با حضور نمایندگان ۵۰ کشور در تهران برگزار می شود، تهیه یک سند پشتیبان دربارهٔ گردوغبار برای ارائه به سازمان ملل متحد نتیجهٔ مورد انتظار اجلاس است.

کشورهای آسیای مرکزی با یک حقیقت اجتناب ناپذیر مواجه هستند: کمبود قریب الوقوع آب تحت الگوی مدیریت فعلی آب. در این بین، آغاز پروژه کانال آبی قوش تپه در افغانستان، چالش بزرگ دیگری را اضافه می‌کند که کشورهای آسیای مرکزی آمادگی لازم را برای مقابله با آن ندارند. نبود با توجه به شرایط موجود، پیش‌بینی می‌شود که ازبکستان تلاش خواهد کرد تا از طریق مشروعیت دادن به قدرت و اختیارات افغانستان در عرصه بین المللی، همکاری‌های خود را با این کشور تقویت کند. ازبکستان احتمالا از طریق توافق درباره یک سیستم تهاتری، سعی می‌کند در ازای تأمین برق افغانستان در فصل زمستان، عبور جریان‌های آبی را در فصل تابستان تسهیل کند. احداث خط آهن ترانس افغانستان، احتمالا ابزار دیگر تاشکند برای مذاکره با دولت افغانستان خواهد بود.

معاون پژوهشی جهاد دانشگاهی سیستان و بلوچستان گفت: شرایط بحرانی منابع آبی این استان ایجاب می‌کند تا از همه ظرفیت‌های موجود برای تامین آب استفاده کنیم که یکی از اثر بخش ترین طرح‌ها بارورسازی ابرها است.

یک منبع آگاه گفت: طرف افغانستانی باید متوجه باشد که اطلاعات ماه‌های کم‌بارش در اختیار طرف ایرانی قرار گرفته است و با شروع سال آبی جدید و شکل‌گیری بارش‌ها باید اطلاعات آب‌سنجی نیمه پربارش سال نیز در نظر گرفته شود. کمترین حد آورد آب در سد کجکی و حتی سدهای ایران مربوط به اواخر تابستان است و این نباید ملاک و مستند همه دوره‌ها قرار گیرد. طالبان تنها به دنبال شنیدن این سخن از طرف ما هستند که افغانستان آب ندارد.