یک سال پس از استقرار حکومت طالبان در افغانستان و عدم پرداخت حقابه ایران از رودخانه هیرمند به رغم جاری شدن سیلاب در حوضه آبریز هیرمند، انتقادات بسیاری را متوجه دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی ایران کرد، از آنجا که در سیاست گذاری افغانستان، آب به عنوان یک ابزار سیاسی تعریف شده بود، هیات حاکمه افغانستان با بدعهدی و بهانه های واهی از جمله عدم آورد رودخانه، خشکسالی، وجود مشکلات فنی در بند کمال خان که هم اکنون نیز در قبال دستگاه ناهماهنگ دیپلماسی ایران مطرح می کنند، سعی در اتلاف زمان تا خالی شدن منابع آبی چاه نیمه ها داشتند. از طرفی با واگذاری سفارت افغانستان در تهران به دیپلمات های طالبان بدون پیش شرط در رابطه با مسئله هیرمند، شاهد موج جدید انتقادات علیه وزارت امور خارجه ایران بودیم، اما برخی از تئوریسینها بر این باور بوده که پشت پرده واگذاری سفارتخانه، توافق هایی صورت گرفته و چنین رخدادی باعث افزایش تعامل دو کشور در حوزه دیپلماسی خواهد شد.
نیمه اول فروردین امسال شاهد ورود میزان آب اندکی از سمت افغانستان به ورودی مرز سیستان بودیم، این آب برای مصارف کشاورزان پایین دست بند کمال خان در ولایت نیمروز رها شده بود، به محض ورود آب رهاسازی شده به خاک ایران، دریچه های بند کمال خان بسته شد تا جریان آب قطع شود. طالبان اگر در مقام عمل به معاهده ۱۳۵۱ پایبند بودند، بی تردید نباید دریچه های بند کمال خان را می بستند. تصاویر ماهوارهای بارش انبوه برف را در سرچشمه حوضه آبریز هیرمند نشان می دهند، سیلاب های حاصل از آب شدن برف، برخلاف بارش باران، قابل کنترل است، به همین خاطر تا کنون شاهد سیلاب های عظیم در رودخانه هیرمند نبودیم و روان آب ها توسط سد های بالادست و بندهای انحرافی مهار شده است، از طرفی ظرفیت ذخیره بند کمال خان به طور هوشمندانه ای حدود ۵۰ میلیون متر مکعب طراحی شده که در صورت تکمیل شدن ظرفیت بند، با توجه به بُعد مسافت تا مرز سیستان، روی کاغذ آبی به ایران نرسد، تا کنون چنین رویکرد هیدروپلیتیکی برای فریب دستگاه دیپلماسی ایران کارساز بوده است.
در حال حاضر با توجه به بدعهدی هیات حاکمه افغانستان در حوزه معاهده های بین المللی از جمله معاهده هیرمند به صورت عامدانه، بدیهی ترین اقدام برای منزوی کردن این حکومت نامشروع و ارسال یک پیام به جامعه بین الملل برای نشان دادن ذات واقعی طالبان، بازپسگیری سفارت افغانستان در تهران از دیپلمات های این گروه تروریستی است. با توجه به وقاحت رهبران طالبان که در قائله افتتاح سد بخش آباد، آن هم دو روز پس از اخطار رئیسجمهور در زمینه حقابه هیرمند، خود را بیش از پیش نمایان کرد، عدم بازپسگیری سفارتخانه باعث تشدید تضییع منافع ملی و تکدر خاطر ایرانیان خواهد شد.
فرشید عابدی








