تداوم حیات انسانی در سیستان مستلزم توزیع عاقلانه آب در سطح دشت است
تداوم حیات انسانی در سیستان مستلزم توزیع عاقلانه آب در سطح دشت است
معضل گرد و غبار نه تنها اصلی ترین مانع توسعه در سیستان است بلکه بزرگترین تهدید حیات زیستی در منطقه به شمار می‌رود. مهم‌ترین خاستگاه گرد و غبار بستر خشکیده تالاب هامون است که به مدد بارش های بهار اینک بخش هایی از آن را آب فراگرفته و امید است با همکاری و مسئولیت شناسی دستگاه‌های ذیربط، آبرسانی به نقاط برداشت گرد و غبار که معمولا به صورت طبیعی در دسترس آب نیستند، صورت گیرد.

بخش بعدی اراضی زراعی از کشت مانده و بایر منطقه است که امید چندانی به زیر کشت رفتن حداقل در سال‌جاری برایشان متصور نیست و امکان آبرسانی عادلانه به همه ذینفعان نیز فراهم نمی باشد، اما اینک آب در رودخانه سیستان جاری شده و کانال‌های تغذیه کننده چاه نیمه ها در حداکثر توان فنی انتقال آب در حال انجام وظیفه اند. سوال این است که بودجه بندی عاقلانه آب جاری فعلی با توجه به نیازهای منطقه چیست؟ به نظر می رسد، فوری ترین و ضروری ترین اولویت در توزیع آب در سیستان آبرسانی به بستر خشکیده رودخانه ها و نهرهایی است که شیره جانشان به وسیله توسعه بی ضابطه چاهک ها کشیده شده است. پوشش گیاهی رو به زوال حاشیه نهرها در انتظار رفع عطش چهارساله پس از سیلاب سال ۹۸ هستند. دیر نیست که تابستان از راه برسد و خشک شدن پوشش گیاهی شرایط آخرالزمانی را مجددا بر دشت سیستان حاکم کند. بعد از رودخانه ها؛ پوشش پایای دشت اعم از باغات، جنگل های دست کاشت، بیشه زارهای طبیعی و کانون های بحرانی فرسایش بادی است که تثبیت آن ضامن تداوم حیات و سلامتی در منطقه خواهد بود. زنهار ضروری برای مطالبه گران در شرایط فعلی ایجاد انتظار و زیاده خواهی برای انجام کشت حداقلی و بی ثمر تابستانه یا سیاسی کردن توزیع عالمانه برای حداکثر گستردگی در مناطق فرسایش پذیر سطح دشت است که بایستی با هوشمندی و وحدت نظر از آن اجتناب کرد.

نویسنده: حسین سرگزی

کارشناس منابع طبیعی و دکتری بیابان زدایی