چرا دستگاه قضا علیه کاظمی قمی اعلام جرم نمی کند؟
چرا دستگاه قضا علیه کاظمی قمی اعلام جرم نمی کند؟
اظهارات خلاف واقع حسن کاظمی قمی، نماینده و سفیر ایران در افغانستان با محوریت رفع موانع برای رسیدن آب رودخانه هیرمند به سیستان و اصلاح نادرست تاج سد کمال خان، باعث بروز واکنش های بسیاری در میان کارشناسان و ساکنان منطقه شده و این پرسش مهم در میان توده مطرح است که چرا دستگاه قضا به اتهام نشر اکاذیب علیه کاظمی قمی اعلام جرم نمی کند؟

شهین دخت ملاوردی، معاون رئیس جمهور دولت یازدهم در بازه زمانی اسفندماه سال ۹۴ در مورد اعدام همه مردان یک روستا در سیستان و بلوچستان ادعایی مطرح کرد که منجر به اعلام جرم دادگستری سیستان و بلوچستان بر علیه وی در دادسرای عمومی و انقلاب تهران شد، حال این پرسش مطرح است که با توجه به عیان بودن اظهارات خلاف واقع سفیر ایران در کابل، از جانب دستگاه قضا شاهد اعلام جرم علیه نماینده و سفیر ایران در افغانستان خواهیم بود؟

کاظمی قمی در گفت و گو با پایگاه خبری ایراف عنوان کرده بود که با رایزنی ها و توافقات صورت گرفته ۳۰۰ میلیون مترمکعب آب از حقابه هیرمند تامین شده است. وی همچنین در ادامه مدعی شده که در سال گذشته سه اقدام اصلاحی از سوی طالبان صورت گرفته که یک مورد آن ناکارآمد بوده و آب به سمت گودزره رفت.

این حالی ست که طرف افغان در جلسه کمیساران آب ایران و افغانستان که اسفندماه سال ۱۴۰۲ با محوریت اصلاح بند کمال‌خان تشکیل شده بود، با اصلاح این بند انحرافی مخالفت کرده و طبق گفته منابع آگاه جلسه بدون امضای صورتجلسه به اتمام رسیده است.

بند کمال خان ظرفیتی حدود ۵۲ میلیون مترمکعب دارد که پس از تکمیل مخزن آن در صورت بسته بودن دریچه ها آب وارد سرریز بند می رود و پس آن وارد مخزن دوم شده و به سد قلعه افضل می رسد که از رود بیابان و رام رود به شوره زار گودزره می ریزد. در صورت باز بودن تمامی دریچه باستثنای دریچه های مختص توربین ها که هنوز تکمیل نشده اند، بند کمال توان عبور حدود ۳۰۰ متر مکعب بر ثانیه را دارد که پس از طی ۸۵ کیلومتر مسافت و سیراب کردن اراضی کشاورزی ولسوالی‌های پایین دست و گذر از بند لشکری به مرز سیستان می رسد.

بند لشکری با ارتفاع دو متر حوالی ولسوالی زرنج در عرض رودخانه هیرمند واقع شده که به دلیل نداشتن دریچه مانند آب برگردان عمل می کند و در صورت بروز سیلاب با دبی بالا، آب از روی بند عبور کرده و به مرز سیستان می رسد. با وجود موانع مذکور از سیلاب حدود ۳ هزار متر مکعب بر ثانیه اخیر رودخانه هیرمند، آبی با دبی حدود ۹۰ متر مکعب بر ثانیه وارد مرز سیستان شد. سفیر ایران در افغانستان چگونه مدعی شده که موانع رسیدن آب رودخانه هیرمند رفع شده و بابت آن از مقامات طالبان قدردانی کرده است؟! کارشناسان و پژوهش گران دیپلماسی آب این اقدام کاظمی قمی را بر خلاف اصول دیپلماسی رسانه تعبیر کردند که در میان مدت باعث تضییع منافع ملی ایران خواهد شد.

به نظر می‌رسد که سفیر ایران در افغانستان درک درستی از حوضه آبریز هیرمند، سامانه انحرافی بند کمال خان و معاهده دلتا ندارند، زیرا اگر چنین نبود واقعیت سامانه انحرافی بند کمال خان که مغایر ماده پنجم معاهده دلتا است و موجب انحراف حدود سه میلیارد متر مکعب آب شده را نادیده نمی گرفت و با تأیید اقدامات اصلاحی در مسیر رودخانه هیرمند، راه را برای پیگیری حقوقی در قالب کمیساران آب هیرمند نمی بست.

اولین و آخرین بازدید هیات کمیسار ایران از حوضه آبریز هیرمند و ایستگاه سنجش آب دهراوود به مردادماه ۱۴۰۲ باز می گردد، از طرفی حسن کاظمی قمی کارشناس مسائل هیدرولوژی نیست، بنابراین سفیر ایران داده های هیدرولیکی خلاف واقع اصلاح بند کمال‌خان را از کجا آورده است؟ آیا با طرح ادعاهای کذب وزارت آب و انرژی بدون تایید دفتر رودخانه های مرزی وزارت نیرو از جانب نماینده و سفیر ایران در افغانستان مواجه هستیم؟

کاظمی قمی با تاکید بر رویکرد تعاملی و سازنده جمهوری اسلامی ایران در قبال افغانستان عنوان کرده که با توجه به تعهدات طرف افغانستانی و تمرکز و توجه مستمر دستگاه دیپلماسی ایران و به طور خاص نمایندگی ویژه ریاست جمهوری بر این امر، انتظار می‌رود که تا پایان سال آبی جاری، حقآبه ایران از رودخانه هیرمند به طور کامل تامین شود.

این حالی ست که سیلاب های حوضه آبریز هیرمند در بهترین حالت از بهمن ماه آغاز شده و تا خرداد ماه ادامه می یابد.

با توجه به این که سیلاب های عظیم رودخانه هیرمند به اتمام رسیده و عدم اصلاح بند کمال‌خان باعث شده که حدود چهار برابر میزان حقابه در راستای سیاست گسترش و پراکنش پشتون‌ها در ولایت نیمروز به شوره زار گودزره منحرف شود، به نظر می رسد که وعده کاظمی قمی مبنی بر تامین ۵۰۰ میلیون مترمکعب از باقی مانده حقابه تا پایان سال آبی (پایان شهریور ماه) امر محالی است که برای کاهش فشار افکار عمومی مطرح شده است.

فرشید عابدی