تناقض گویی وزیر طالبان نشان از شیادی طالبان در خصوص رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان دارد. علت اصلی عدم تأمین حقابه رودخانه هیرمند از جانب حکام افغانستان، انحراف آورد این رودخانه به سمت شورهزار گودزره است؛ اما وزیر طالبان در وهله نخست خشکسالی حاکم بر افغانستان را عامل عدم پرداخت حقابه ذکر کرده سپس به موضوع انحراف آب اشاره کرده و مدعی شده که طالبان انگیزه ای برای انحراف آب ندارند.
علاوه بر این که نورالدین عزیزی سهوا دچار تناقض گویی در اجلاس مشترک اقتصادی ایران و افغانستان شده، بلکه پیرامون دو مسئله ” خشکسالی” و نداشتن انگیزه برای انحراف آب رود هیرمند” نیز به طور فاحش دروغ گفته است.
پس از بهرهبرداری از بند کمال خان، با توجه به سامانه انحرافی این سازه آبی، هر ساله غالب سیلاب رودخانه هیرمند به شورهزار گودزره منحرف میشود، تصاویر ماهوارهای روی این ادعا صحه میگذارد؛ برخی سالها دو میلیارد و برخی سالها مانند سال آبی گذشته تا چهار میلیارد متر مکعب آب به سمت شورهزار گودزره منحرف شده است. علی رغم ادعای وزیر صنعت و تجارت طالبان، همزمان با افتتاح بند کمال خان، وزارت آب و انرژی و شرکت انکشاف ملی افغانستان در دوره جمهوریت رسما اعلام کردند که بند مذکور برای احیای ۴۹ هزار هکتار از اراضی گودزره و اسکان ۴۹ هزار خانواده پشتون احداث و به بهرهبرداری رسیده است. این اقدام افغانستان در راستای سیاست مهندسی اجتماعی و گسترش و پراکنش پشتونهای ناقل با هدف حفظ قدرت از دوره یعقوب خان تا کنون در حال انجام است. پس از بهرهبرداری از بند کمال خان، ریاست جمهوری اشرف غنی چندان دوام نیافت و ذیل توافق دوحه، افغانستان را به طالبان تسلیم کرد، اما به رغم تغییر حکومت؛ انحراف سیلاب رودخانه هیرمند توسط بند کمال خان استمرار دارد و حتی کمیسار آب افغانستان در دوره طالبان در جلسه کمیساران آب ایران و افغانستان با اصلاح سازه بند مذکور صراحتا مخالفت کرد. اگر حکومت طالبان انگیزهای برای انحراف آورد رود هیرمند ندارند، چرا با اصلاح بند کمال خان صریحا مخالفت کردند؟ چرا باید سیلاب رود هیرمند به جای استفاده کشاورزان بلوچ ولایت نیمروز افغانستان و تامین حقابه هیرمند به شورهزار گودزره بریزد؟ اگر انحراف آب به گودزره برای احیای اراضی آن منطقه نیست، پس مصداق هدر دادن آب است که از لحاظ شرعی به آن ایراد وارد است. استمرار انحراف رود هیرمند به سمت گودزره و عدم پرداخت حقابه به بهانه واهی خشکسالی، به معنای ادامه رویکرد هیدروپلیتیک دوره جمهوریت نیست؟ اگر طالبان انگیزهای برای انحراف آورد رودخانه هیرمند ندارند، میتوانند با اصلاح سامانه انحرافی بند کمال خان، حسن نیت خود را اثبات کنند.
عدم درک درست مقامات سیستان و بلوچستان از رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان و شرایط هیدرولوژی حوضه آبریز در قبال اظهارات کذب وزیر صنعت و تجارت طالبان، نگران کننده است.
با توجه به اعطای اختیارات ویژه از جانب رئیس جمهور در حوزه حقابه هیرمند به استاندار سیستان و بلوچستان، مادامی که وی و سایر مقامات استانی از این مهم درکدرستی ندارند، مطالبه حقابه؛ مصداق آب در هاون کوبیدن است.
فرشید عابدی
