فداحسین مالکی روز جمعه در گفت و گو با خبرنگار دیار عیار اظهار داشت: ابزارهای مختلفی برای گرفتن حق آبه هیرمند داریم، ما نمیخواهیم برای مردم افغانستان که در شرایط سختی بسر می برند، مشکلی ایجاد شود، اما در مجموع با توجه به بدعهدی های هیات حاکمه افغانستان، طبیعی است که از ابزارها و اهرم های فشار استفاده شود، در این زمینه مذاکراتی صورت گرفته است.
وی با اشاره به اینکه نظام جمهوری اسلامی ایران در مورد حق آبه رودخانه هیرمند کوتاه نمی آید، بیان کرد: گزارش های متعددی از وضعیت بسیار اسفناک مردم سیستان به مراکز تصمیم گیری ارسال می شود، طبیعی است که این موضوعات مورد توجه مسوولان کشور قرار گرفته و برای حل این مسئله تصمیم های عاجل تری اخذ کنند.
رییس فراکسیون استان های مرزی کشور تصریح کرد: ما باید روی اصل حق آبه مذاکره کنیم و طالبان باید مجاب به اجرای معاهده ۱۳۵۱ شوند.
وی با بیان اینکه بارها اعلام کردم که طالبان قابل اعتماد نیستند، خاطرنشان کرد: همان نگاه اولیه ای که نسبت به طالبان داشتیم، هر روز که میگذرد نمایان تر می شود.
وی تاکید کرد: اگر هیات حاکمه افغانستان بخواهد از طریق حق آبه گروکشی کند که ایران آن ها را به رسمیت بشناسد، قابل قبول نیست.
مالکی یادآور شد: در زمان ماموریت بنده در افغانستان به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران، دستور رییسجمهور وقت را برای استقرار یک تیم اختصاصی در کابل به منظور پیگیری حق آبه را گرفتیم.
وی اضافه کرد: در حوزه حق آبه هیرمند معاهده ای وجود دارد، در معاهده هیچ گاه موضوع بند انحرافی کمال خان مطرح نشده است.
وزارت نیرو تا سال ۸۶، قریب به ۱۸ سال کمیساریای آب هیرمند تشکیل نداده بود
وی گفت: وزارت نیرو تا سال ۸۶، قریب به ۱۸ سال کمیساریای آب هیرمند تشکیل نداده بود، موضوع را پیگیری کردیم تا کمیسارایای آب هیرمند تشکیل شود، در همین فاصله امتیازات زیادی را از دست دادیم.
نماینده زاهدان ادامه داد: بخاطر عدم تشکیل کمیسارایای آب هیرمند، دستگاه آب سنج به جای سد کجکی به وزارت آب و انرژی افغانستان منتقل شده بود، موتور پمپ های حاشیه پریان مشترک به ناحق جمع آوری شد، تحرکاتی مانند احداث بند کمال خان نیز در سایه عدم برگزاری نشست کمیساران آب ایران و افغانستان در حال انجام بود.
وی اظهار کرد: آنچه در مصاحبه وزیر نیرو، محور مذاکره با طرف افغانستانی عدم انحراف آب به سمت گودزره عنوان شد، در شأن یک وزیر نبود.
وی ادامه داد: اگر قرار بود وزیر نیرو صرفا در مورد بند کمال خان مذاکره کند، اگر این سفر انجام نمی شد بهتر بود، زیرا که بعد از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، بالاترین مقام اجرایی از ایران به افغانستان سفر کرده است.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت: سفرهای اینچنینی با این رویکرد علایم خوبی ندارد، زیرا طالبان برداشت می کند که ایران به سمت شناسایی طالبان می رود و این نکته ظریفی است که متاسفانه وزارت خانه های خارجه و نیرو رعایت نکردند.
وی اذعان کرد: معمولا در هیات های اینچنینی نمایندگان وزارت امور خارجه حضور دارند، بنابراین این موضوع قابل بررسی است و باید از وزارت امور خارجه طرح سوال کنیم.
در حوزه دیپلماسی آب نتوانستم از ابزارهای در اختیار استفاده کنیم
وی تاکید کرد: در حوزه دیپلماسی آب نتوانستم از ابزارهای در اختیار استفاده کنیم، در حوزه رودخانه هیرمند و هریرود وزارت خانه های امور خارجه و نیرو عملکرد مطلوبی نداشتند.
فداحسین مالکی در پاسخ به این پرسش که در صورت اداره روند انفعال وزارت امور خارجه، طرح استیضاح وزیر امور خارجه در دستور کار قرار می گیرد، بیان کرد: در وزیر امور خارجه ارادت ای برای حل موضوع حق آبه هیرمند می بینم، در جلسات مختلف تمامی موضوعات و چالش های رودخانه هیرمند و سدسازی ها مورد بحث قرار گرفته و وزیر امور خارجه با اصل مسئله موافق است و به دنبال توجیه نیست.
وی عنوان کرد: رویکرد وزیر امور خارجه به گونه ای است که می خواهد نهایت استفاده را از ابزارهای قانونی و دیپلماسی ببرد و سپس سراغ سایر ابزارها برود.
وی اظهارداشت: من اعتقاد دارم که باید دو وزارتخانه امور خارجه و نیرو از بعد دیپلماسی و تخصصی، هم جهت با هم حرکت کنند.
این نماینده مجلس یادآور شد: متاسفانه در گذشته اقداماتی در افغانستان انجام شده که روی موضوع حق آبه تاثیر منفی گذاشته است، علاوه بر حق آبه هیرمند، موضوع رودخانه هریرود هم مطرح است، در گذشته سد دوستی ایران و ترکمنستان احداث شد، اما دولت وقت افغانستان توسط هندی ها سد سلام را بالادست سد دوستی ایجاد کرد که این مسئله مشکلاتی را برای خراسان ایجاد کرده است.
بایستی حق آبه رودخانه هیرمند و دریاچه هامون جداگانه پیگیری شود
وی تصریح کرد: موضوع تصمیمات باید کلان موضوع حق آبه باشد، بایستی حق آبه رودخانه هیرمند و دریاچه هامون جداگانه پیگیری و بررسی شود.
وی خاطرنشان کرد: دریاچه هامون به دلیل اینکه جنبه بین المللی دارد، بنابراین تمام سازمان های بین المللی از موضع ایران در قبال احیای دریاچه حمایت می کنند، هر دولتی که در افغانستان روی کار باشد نمی تواند از این امر جلوگیری کند، دو کشور می توانند با همکاری مشترک از بانک جهانی کنم بگیرند و در دریاچه هامون سرمایه گذاری کنند.
مطالب مرتبط:
باید به هر طریقی آب را به سیستان برسانیم | منتظریم که رهاسازی آب توسط طالبان سریعتر عملیاتی شود
ستاد کل نیروهای مسلح باید موضوع حقابه هیرمند را بررسی کند/ اقدام خلاف عرف دیپلماتیک طالبان را بیپاسخ نخواهیم گذاشت
هنوز انتظارات ما از افغانستان در موضوع حقآبه هیرمند محقق نشده است / میزان آبی که وارد سیستان میشود بسیار ناچیز است
عدم پرداخت حق آبه هیرمند روی روابط ایران و افغانستان تاثیر منفی خواهد گذاشت | استانداران اختیار دارند با مقامات محلی طالبان رایزنی کنند
