سد کجکی در افغانستان در پی سیلابی شدن رودخانه هیرمند در بالادست سرریز کرد. خبری که براساس تصویر ماهواره‌ای نیز قابل‌تأیید است. براساس تصاویر ماهواره‌ای «سد کجکی»، ۳۰ فرودین ۱۴۰۴ در بیشترین میزان ذخیره آب در بالاترین حد ممکن و کاملاً پر است.

دیپلماسی ناکارآمد آب، شرق کشور را با بحران‌های جدی ناشی از سدسازی‌های افغانستان بر روی رودخانه‌های مشترک مواجه می‌کند، سدهای افغانستان بر رودخانه‌های مرزی، هریرود و هیرمند را از جریان طبیعی محروم کرده‌اند؛ کاهش شدید آورد آب این رودخانه به سد دوستی، تأمین آب شرب خراسان‌رضوی را با بحران جدی مواجه می‌کند.

برگزاری همایش کشاورزی بین ایران و افغانستان، فرصتی برای توسعه کشاورزی افغانستان است؛ اما در غیاب تعهد به حقابه هیرمند، این همکاری به تقویت زیرساخت‌های افغانستان به قیمت خشکی سیستان ختم می‌شود.

اهالی مناطق سیل‌زدهٔ بلوچستان می‌گویند درحالی تمام زندگی‌شان از بین رفته است که هنوز بدهکار وام‌هایی هستند که سال گذشته برای توسعهٔ کسب‌وکارشان گرفته بودند.

هیچ مذاکره‌ای میان ایران و افغانستان در مورد سدهای «بخش‌آباد» و «خاشرود» انجام نشده است، ایران در مورد این رودخانه و حقابهٔ آن هیچ معاهده‌ای با افغانستان ندارد و کارشناسان می‌گویند استناد دولت باید به همان معاهدهٔ اجرا نشدهٔ «دلتا» باشد.

معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست برای «پیگیری چالش‌های محیط زیستی منطقه» به سیستان‌و‌بلوچستان سفر کرده است و در این سفر هم در توفان گرد و غبار ایستاد، هم بر بستر خشک هامون راه رفت و هم سری به پروژه چاه‌های ژرف و چاه نیمه‌های خالی زد.

شرایط هیدرولوژیکی حوضۀ هیرمند و عوامل انسانی و اقلیمی چه اثری بر ورود آب به ایران دارد؟بهانۀ واهی «طالبان»مطالعۀ دانشگاه تربیت مدرس تهران تأیید می‌کند که بدون تغییر محسوس در منابع آب بالادست حوضۀ هیرمند، طرح‌های توسعه‌ای افغانستان، دلیل صفر شدن جریان ورودی آب به ایران است.

بندر شهید بهشتی همچنان منتظر سرمایه‌گذار مطئمن خارجی برای توسعه است، منتقدان می‌گویند هند سیاست خارجی خود را در راستای گسترش روابط با آمریکا بنا کرده و انگیزه زیادی برای همکاری در توسعه بندر چابهار ندارد.

سیستان یک‌هفتۀ گذشته در ریزگرد و طوفان گردوغبار به‌سر برد. اتفاقی که به‌نظر می‌رسد طی چندسال گذشته با شروع وزش بادهای موسمی تکرار می‌شود و هر سال بر شدت هجوم غبار می‌افزاید. گرچه بی‌آبی هامون و بستن آب هیرمند به روی ایران عموماً دلیل خیزش غبار در این منطقه عنوان می‌شود، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد دستکاری‌های ایران در این منطقه، خود، به‌دلیلی برای ریزگرد و گردوغبار تبدیل شده است. یکی از مهمترین این دلایل حفر کانالی به‌طول تقریبی ۲۵ تا ۲۸ کیلومتر در بستر هامون «سابوری» است که نه فقط بدون مجوز بلکه بدون هیچ مطالعه‌ای بر پیامدهای احداث، ساخته شد. حجم بالای خاک گودبرداری در زمان ساخت این کانال، همراه با نرسیدن آن به هامون، جاماندن طرح‌های مقابله با بیابان در این منطقه، ازبین‌رفتن پوشش گیاهی و مکیدن آب زیر زمین از سوی چاهک‌ها، همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا هر باد، غباری سهمگین به‌سمت مناطق مسکونی سیستان بلند کند.

به رغم ادعای دولت و حامیانش در موفقیت مذاکرات آب، دو سال از آخرین زمانی که بخشی از حقابه ایران از رودخانه هیرمند تأمین شده، می‌گذرد و در این مدت، نخبگان این حوزه همواره ابزارهای اقتصادی و فرهنگی را یادآوری کرده‌اند اما دستگاه دیپلماسی چندان به آن اعتنا نکرده است.