ورود سیلاب از کشور افغانستان به ایران از طریق دو مسیر «جاریکه» و «فراه‌رود»، باعث شد تا مقداری آب به بستر خشک پهنه‌های آبی استان سیستان‌ و بلوچستان، همچون مجموعه تالاب‌های بین‌المللی هامون (در این خصوص هامون صابوری) وارد شود. خبر ورود این سیلاب‌ها به تالاب هامون تا حدی خوشایند بود، اگرچه مطلع شدم برادران و خواهران افغانستانی در غرب این کشور به‌دلیل جاری‌شدن سیل متحمل خسارات مالی و جانی شده‌اند که به ایشان تسلیت عرض می‌کنم.

رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست از نمایندگان سازمان ملل متحد در ایران خواست تا طی برنامه‌ای مشترک از ظرفیت‌های بین‌المللی برای احیای تالاب هامون استفاده شود.

تغییر اقلیم، مهار و انحراف رودخانه های تغذیه کننده، حفر چاههای زیاد، توسعه کشاورزی و صنعت، آلودگی آبها، تجاوز به حریم تالابها و... از جمله عوامل وضعیت بغرنج فعلی تالابها بعنوان غنی ترین اکوسیستم های کشور به شمار می روند. بطوریکه خشک شدن بخش های زیادی از این پهنه های آبی خسارات زیادی را متوجه زیستمندان و جوامع دور و نزدیک کرده است.

نماینده مردم سیستان در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه زمانی مردم این منطقه تولید کننده و وضع خوبی داشتند گفت: هم اکنون ۶۰ درصد مردم سیستان زیر پوشش نهادهای حمایتی و نیازمند توجه هستند.

در دو روز گذشته درصدد نوشتن یادداشت در باره سفر رییس جمهور و هیات همراه به استان بودم، اما سراغ هر سوژه ای می رفتم انگار حق مطلب ادا نمی شد تا سخنرانی رییس‌جمهور در چابهار در باره طلا کردن سنگ سیاه را شنیدم. آری سیستان هم نیاز به چنین مدیرانی دارد که از سنگ سیاه، طلا بسازند. مدیرانی آگاه و توانمند که برنامه ای فراتر از سرچ در گوگل داشته باشند.

تکمیل و بهره‌برداری از سد بخش‌آباد امنیت انسانی در حوزه آب را به خطر می‌انداز و کشورهایی که تصمیم گرفته‌اند سد بخش‌آباد را برای افغانستان بسازند قطعا هزینه‌های را برای کشور مبداء به بار خواهند آورد. ایران و افغانستان در مورد استفاده از حقابه به توافق دست یابند تا حیات هامون‌ها به خطر نیفتد.

یک کارشناس هیدروپلتیک گفت: حال اگر سد بخش آباد ساخته شود، شرایط دشوار می‌شود. با این انرژی که طالبان گذاشته و حمایت‌های مالی قطر و تکنولوژیکی ترکیه، این سد قطعا کامل خواهد شد. فعلا شواهدی در رابطه با اینکه ترکیه پول برای تکمیل این سد می‌دهد، در اختیار نداریم ولی این کشور به شدت کمک فنی برای سد بخش آباد دارد و شرکت‌های ترک به این پروژه ورود پیدا کرده‌اند. اراده‌ای که خود مقامات طالبان دارند بر این است که سد بخش آباد ساخته شود.

حوضه آبریز هیرمند شامل سرشاخه‌های هیرمند، فراه‌رود، هاروت رود، خوسپاس و خاشرود، تمدن شهرسوخته را رقم زده و موجب استمرار حیات انسانی و تمدنی تا به امروز شده است. میزان آورد رودخانه هیرمند، تغییر طبیعی مسیر رودخانه حاصل از سیلاب و ... موجب شده که در بازه های زمانی مختلف شاهد جابه جایی جمعیت حول محور رودخانه هیرمند و دریاچه هامون باشیم، اما رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان در دوره جمهوریت و حتی در دوره طالبان، علاوه بر توسعه مبتنی بر کشاورزی، مهندسی اجتماعی یا به روایتی گسترش و پراکنش پشتون ها را دنبال می کنند و این امر باعث شده که مسیر طبیعی رود هیرمند را بر‌خلاف کنوانسیون های بین المللی به سمت شوره زار گودزره تغییر دهند تا حوزه تمدنی سیستان زیر تلی از ماسه مدفون شود.

برگزاری همایش کشاورزی بین ایران و افغانستان، فرصتی برای توسعه کشاورزی افغانستان است؛ اما در غیاب تعهد به حقابه هیرمند، این همکاری به تقویت زیرساخت‌های افغانستان به قیمت خشکی سیستان ختم می‌شود.

نشست کارگروه تالاب‌ها درباره بررسی وضعیت تالاب هامون در استان سیستان و بلوچستان با حضور شینا انصاری معاون رییس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، احمدرضا لاهیجان‌زاده معاون محیط زیست دریایی و تالاب‌ها، صدیقه ترابی معاون محیط زیست انسانی، معاون استانداری سیستان و بلوچستان، نمایندگان وزارت امور خارجه، معاونت راهبردی، وزارت نیرو و وزارت بهداشت  برگزار شد.