ریشه‌های گرد و غبار سیستان را بایستی در مدیریت نامتناسب منابع آبی در سراسر حوضه هیرمند به‌ویژه در سرآب آن در کشور افغانستان جست‌وجو کرد؛ جایی‌که در دو دهه پیش با سقوط طالبان اول، بخشی از مهاجرین از کشورهای همسایه برگشتند. توسعه مزارع کشاورزی به‌عنوان اولویت فوری اشتغال توسط اشغالگران توصیه شد و علاقه عمومی و ارزش افزوده زیاد، بهره‌برداران محلی را به توسعه کشت خشخاش سوق داد؛ محصولی که سه برابر گندم آب مصرف می‌کند و بازار آن جهانی است.

تکميل بند انحرافی کمال خان از سال ۱۳۹۰ دوباره آغاز شد و در بهمن سال ۹۹، این بند آبگیری شد، ایران به رغم داشتن ابزار های متعدد، اعمال فشار جدی برای پیشگیری از سدسازی‌های افغانستان بر روی هیرمند، فراه رود و هریرود انجام نداد، در این یادداشت به متغیر های عملکردی نمایندگان مجلس، به ویژه حبیب الله دهمرده که در مجلس دهم و یازدهم حضور داشته، می‌پردازم.

کارشناس ارشد مسائل خاورمیانه گفت: مسئله آب، سد کجکی و بند کمال‌خان، مسئله طالبان نیست، بلکه مسئله آمریکا و اسرائیل و یک مبحث منطقه‌ای است، ما چاره نداریم یا بایستی بجنگیم و آب را بدست بیاوریم و یا اینکه بایستی با آمریکا مذاکره کنیم و در این مورد با آمریکا توافق کنیم.

قسمت دوم برنامه تلویزیونی دادخواه با حضور محمد سرگزی نماینده سیستان در مجلس و فرشید عابدی، مدیرمسئول پایگاه خبری تحلیلی دیار عیار با محوریت حقابه هیرمند در حال ضبط بود که پس از طرح انتقاداتی از جانب مدیرمسئول دیار عیار، نماینده جوان سیستان در اقدامی قابل تامل، استودیو را ترک‌ کرد! سپس از موقعیت نمایندگی بهره برد و جلوی پخش این برنامه را گرفت.

سیاست های آبی و سدسازی های افغانستان با دو هدف ابزار قرار دادن آب در حوزه سیاسی و مهندسی اجتماعی صورت می گیرد که در میان مدت علاوه بر به مخاطره انداختن امنیت آبی شرق ایران، خالی شدن منطقه از سکنه و اسکان گروه های قومی ضد ایران را به دنبال دارد.

نماینده زاهدان در مجلس، گفت: من از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی می‌خواهم که طالبان را گوشمالی بدهد تا شاهد تکرار اتفاقاتی که روز شنبه رخ داد و باعث شهادت یکی از سربازان کشور شد نباشیم. به هر حال ایران اهرم های فشار زیادی در مقابل طالبان در اختیار دارد و به همین دلیل باید از این اهرم های فشار استفاده کند.

امام جمعه زاهدان گفت: با تاکید و اخطار رئیس جمهور توجه‌ها مسوولان به وضعیت سخت مردم در منطقه سیستان جلب شد که مایه خشنودی است، امیدواریم این موج زودگذر نبوده و تا تحقق پیگیری شود.

یک کارشناس محیط زیست با اشاره به سخنان طالبان مبنی بر آب نداشتن هیرمند گفت: زمان مطرح کردن دروغ های شاخ دار گذشته است. با تصاویر ماهواره ای به راحتی می‌توان کذب این ادعا را مشخص کرد.

با توجه به اینکه در بدو اجرای طرح در شمال استان، به مردم به عنوان ذینفعان طرح، وعده واریز وجه داده شده و اکنون هدف طرح به دادن تسهیلات و ایجاد زیرساخت ها تغییر کرده، آیا نباید مدیران دولتی که داعیه مردمی بودن دارند، آن‌را بی کم و کاست به مردم اطلاع رسانی و نظر مثبت آن‌ها را در این باره تامین می کردند؟

تصاویر اختصاصی ایرنا از ماهواره‌های بین‌المللی و ماهواره خیام از نقاط مختلف بالادست هیرمند اعم از سد کجکی و سد کمالخان، مقادیر قابل توجهی آب پشت این سدها را نشان می‌دهد و ادعای اخیر حاکمان افغانستان را رد می‌کند.