هفته گذشته پس از ورود سیلاب رودخانه هیرمند به مرز سیستان، خبر اعزام هیاتی متشکل از منتفذان طایفه‌ای و مذهبی بلوچ منطقه سیستان به ولایت نیمروز و برگزاری جلسه‌ای میان این هیات و والی نیمروز در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.

این روزها سفر عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران به افغانستان تحت حاکمیت امارت اسلامی طالبان، بار دیگر موضوع حق آبه سیستان بر اساس معاهده ۱۳۵۱ را بر سر زبان ها انداخته است و یک سوال مهم را به ذهن متبادر می سازد که آیا پایبند کردن افغان‌ها به معاهده راه حل دیپلماتیک دارد؟

دستگاه دیپلماسی ایران برای مقابله با سدسازی‌های افغانستان و رویکردهای هیدروپلیتیکی این کشور ابزارهای متعدد اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، امنیتی و حقوقی در اختیار دارد که به دلیل عدم تعریف درست استراتژی افغانستان و ضعف دفتر رودخانه‌های مرزی طی بیش از یک دهه اخیر، علی رغم ابزارهای فوق؛ سدهای افغانستان یکی پس از دیگری به بهره‌برداری می‌رسند و دستگاه دیپلماسی صرفا نظاره گر است و به یک یادداشت اعتراضی و سخنرانی سخنگوی وزارت امور خارجه بسنده کرده است.

نظر به افشاگری های مدیرکل روابط عمومی راه آهن کشور در خصوص رویکرد کاظمی قمی در قبال کنسرسیوم ریلی افغانستان، آیا این تئوری به ذهن متبادر نمی شود که گل به خودی های کاظمی قمی در حوزه دیپلماسی رسانه و تحریک احساسات ملت افغانستان برای طولانی شدن تنش آبی سیستان رخ داده تا وزارت نیرو بتواند از سیستان بسان یک بیمار در حال موت بهره گیرد تا از این طریق احساسات نظام را برای تامین اعتبار کردن طرح های آبی تحریک کند؟

پژوهشگر سابق مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست جمهوری در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: سخنگوی صنعت ‎آب به ‎افغانستان توصیه کرده آب هیرمند را آزاد و سرریز بند کمال‌خان که آب را به بیابان گود زره منحرف می‌کند اصلاح کند. مکاتبات مرکز بررسی‌های استراتژیک موجود است، از سال ۹۶ مکرر مستنداً نسبت به ساخت سد کمالخان هشدار داده شد. روحانی هم دستور بررسی داد. همین افرادی که اکنون گزینه وزارت نیرو هستند، در پاسخ به دستور بررسی رئیس جمهور اعلام می‌کردند که از موضوع اگاهی دارند و البته ما را مروج سیاه نمایی می‌دانستند. 

اظهارات حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه رئیس جمهور در امور افغانستان در نشست خبری پس از پایان جلسه نمایندگان ویژه ایران، پاکستان، چین و روسیه در امور افغانستان پیرامون حقابه ایران از رودخانه و ادعای خلاف واقع وی در خصوص اصلاح سامانه انحرافی بند کمال خان دو هدف دستاورد سازی و تطهیر حکومت طالبان را دنبال می کرد.

نماینده رئیس جمهور در امور افغانستان گفت: اینکه داعش خراسان تقویت شده ناشی از دخالت اشغالگر است. آمریکای اشغالگر دیگر نمی‌تواند امروز در لباس دیپلماسی و اقتصاد بار دیگر وارد افغانستان شود. مسیر سازندگی افغانستان از مسیر ابتکارات منطقه‌ای میگذرد و امروز هم نشست تهران تریبونی بود برای حکومت سرپرستی اما برای استفاده از تریبون مختار هستند. هیچ کشوری در دنیا به اندازه ایران در حمایت از مردم افغانستان و در تعامل با حکومت سرپرست(طالبان)عمل نکرده است.

اظهارات خلاف واقع حسن کاظمی قمی، نماینده و سفیر ایران در افغانستان با محوریت رفع موانع برای رسیدن آب رودخانه هیرمند به سیستان و اصلاح نادرست تاج سد کمال خان، باعث بروز واکنش های بسیاری در میان کارشناسان و ساکنان منطقه شده و این پرسش مهم در میان توده مطرح است که چرا دستگاه قضا به اتهام نشر اکاذیب علیه کاظمی قمی اعلام جرم نمی کند؟

برخی از رسانه و افراد مطلع اعلام کردند که هیاتی از جانب طالبان با در دست داشتن نامه مولوی امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان بر خلاف آداب دیپلماتیک بدون موافقت کشور میزبان نسبت به تحویل گیری کنسولگری افغانستان در مشهد از سرکنسول کنونی اقدام کردند که با مقاومت سرکنسول افغانستان مواجه شدند.

نماینده ویژه رئیس‌جمهور مدعی شد که در سال آبی جاری و در پی رایزنی‌ها و توافقات انجام شده در چارچوب دیپلماسی آبی ایران، بیش از ۳۰۰ میلیون متر مکعب حقآبه جمهوری اسلامی از سوی افغانستان، تامین شده است.