امام جمعه شهرستان نیمروز گفت: پروژهای آبی سیستان باید اولویت اول وزارت نیرو باشد، اگرچه وزیر کشور اعلام کرد که تامین آب سیستان اولویت ماست، اما در مقام عمل باید دیده شود، نمایندگان ما هم، همه وقت و توانشان را برای تامین منابع آبی سیستان بگذارند، چه کاری از این مسئله مهمتر است؟

مدیر عامل آب و فاضلاب استان، نماینده آب نیرو و استاندار در نشست بدون صورتجلسه با ائمه جمعه سیستان در حالی وعده قطع آب زاهدان از چاه نیمه‌ها را به زمانی موکول کردند که در عمل آبی در چاه نیمه‌ها باقی نمی ماند، اما نماینده سیستان مدعی شده که پروژه های تامین آب سیستان تعطیل است و تا امروز وزارت نیرو نتوانسته اعتبار لازم برای اجرای پروژه‌های انتقال آب به زابل از دشت شیله و دشت هامون و بندان اختصاص دهد.

رییس علی دلواری در سریال دلیران تنگستان خطاب به مردمش می گوید: در مقابل ظلم سکوت می کنید، آنوقت به عزای امام حسین می نشینید؛ روح امام حسین را با این کارتون آزار می دهید". حال و هوای کنونی سیستان و موضع منفعل دستگاه دیپلماسی یادآور این برهه تاریخی ست که قهرمانی از خطه دلوار به تاسی از امام سوم شیعیان در مقابل ظلم بیگانه قیام می کند. اگر چه دوران تفنگ به دست گرفتن به سر امده و اولويت اخر کشورها در مقابل یکدیگر است، اما دستگاه دیپلماسی می تواند قهرمان عصر حاضر باشد.

سخنگوی کمیسیون اصل نود قانون اساسی مجلس گفت: وزارت نیرو طی ۲ هفته و وزارت امور خارجه نیز طی یک ماه آینده مکلف شدند تا برنامه‌ها و سیاست‌های عملیاتی خود را به منظور تثبیت، استمرار و افزایش حقابه ایران از رودخانه هیرمند ارائه کنند

اختلاف بر سر حقابهٔ ایران از هیرمند چه ابعادی دارد؟دیپلماسی عمومی نسخهٔ مناقشۀ هیرمند در دهه‌های اخیر وزارت نیرو به‌عنوان کمیسار عالی‌ آب در افغانستان، با نگاهی سنتی به دیپلماسی و تأکید صرف بر مذاکره، عملکرد موفقی در مسائل آبی ما با افغانستانی‌ها نداشته است

وزرای نیرو و خارجه و معاونت های مربوطه، علیرغم بحرانی بودن اوضاع محیط زیست و اشتغال در سیستان و شدت گرفتن مهاجرت، هنوز درک درستی از وخامت اوضاع در این منطقه ندارند و اگر هم محدود افرادی به چنین شناختی رسیده اند، سیستان را قربانی مصالح سیاسی خود کرده اند. نمایندگان سیستان نیز به دلیل تعامل همه جانبه با دولت، از اختیارات قانونی خود در مواجهه با وزرای نیرو و خارجه بهره نمی برند و طرح استیضاح وزیر امور خارجه که به ادعای دو نماینده سیستان ثبت شده، مسکوت مانده است.

شیوه عملکرد مسئولان افغانستان در کنار نوع عملکرد مسئولان ایران در مسئله همزیستی دو کشور، چیزی شبیه به یک بازی «نهنگ آبی» است که سرانجام همه آنها در نهایت، سیاهی است. کارشناسان و فعالان منطقه‌ای در این زمینه صحبت‌های متعددی را مطرح کرده‌اند و گلایه مردم منطقه و فعالان محیط‌زیستی به نوع عملکرد مسئولان هم کماکان ادامه دارد. اما در این گزارش بنا را بر این نهاده‌ایم که بازی دو سر باخت ایران و افغانستان را مورد بررسی قرار دهیم.

بیش از 2دهه خشکسالی، ندادن حقابه هیرمند، خشکی دریاچه هامون و سوءمدیریت، شرایطی را در سیستان رقم‌زده که بیش از 100هزار نفر از جمعیت 500هزار نفری آن طی این سال‌ها مهاجرت کرده‌اند. بیش از 10هزار خانوار فقط در یک سال گذشته وطن خود را ترک‌ کرده‌اند و حالا آمارها نشان می‌دهد از جمع 1032روستای سیستان، 203روستا خالی از سکنه هستند. حالا تالاب هامون با 382هزار هکتار مساحت در کنار 150هزار هکتار اراضی کشاورزی که به‌دلیل نبود آب امکان کشت ندارند به کانون ریزگرد تبدیل شده‌اند و به مرور تاسیسات و بناهای موجود زیر شن و گردوغبار دفن می‌شوند.

کارشناس ارشد حقوق بشر گفت: آنچه مشهود است نادیده گرفتن عرضه‌ی مرتب حقابه ایران از رودخانه هیرمند، منطقه را با بحران های شدید مواجه ساخته است که در تعارض با حقوق بشری متعدد از جمله: حق حیات، حقوق اقتصادی و اجتماعی، حق بر محیط زیست سالم و حق بر توسعه قرار می‌گیرد.

سیستان یک‌هفتۀ گذشته در ریزگرد و طوفان گردوغبار به‌سر برد. اتفاقی که به‌نظر می‌رسد طی چندسال گذشته با شروع وزش بادهای موسمی تکرار می‌شود و هر سال بر شدت هجوم غبار می‌افزاید. گرچه بی‌آبی هامون و بستن آب هیرمند به روی ایران عموماً دلیل خیزش غبار در این منطقه عنوان می‌شود، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد دستکاری‌های ایران در این منطقه، خود، به‌دلیلی برای ریزگرد و گردوغبار تبدیل شده است. یکی از مهمترین این دلایل حفر کانالی به‌طول تقریبی ۲۵ تا ۲۸ کیلومتر در بستر هامون «سابوری» است که نه فقط بدون مجوز بلکه بدون هیچ مطالعه‌ای بر پیامدهای احداث، ساخته شد. حجم بالای خاک گودبرداری در زمان ساخت این کانال، همراه با نرسیدن آن به هامون، جاماندن طرح‌های مقابله با بیابان در این منطقه، ازبین‌رفتن پوشش گیاهی و مکیدن آب زیر زمین از سوی چاهک‌ها، همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا هر باد، غباری سهمگین به‌سمت مناطق مسکونی سیستان بلند کند.