به رغم اعلام امام جمعه شهرستان زابل مبنی حضور مسئولان وزارت نیرو از جمله معاون آب و آبفا وزارت نیرو( کمیسار آب هیرمند) در استان برای پاسخگویی به مطالبات مردم، در خصوص مسئله هیرمند، وی (محمد جوانبخت) پس از نشست با نماینده ولی فقیه، استاندار و امام جمعه زابل عازم تهران شد!

عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس خطاب به وزیر امور خارجه، گفت: دیپلماسی شما در زمینه استیفای حقوق ملت ایران در قبال هیرمند عزتمندانه نبوده بلکه دیپلماسی ذلیلانه بوده است.

پژوهشگر دیپلماسی آب گفت: تعریف و مشخص کردن ابعاد مسئله هیرمند و بعد تعریف و بازسازی جعبه ابزارهای دیپلماسی اقدام ضروری که باید انجام دهیم، اگر از این حالت و رویکردهای منسوخ دیپلماسی که صرفا محدود به مذاکرات رسمی است، خارج شویم میتوانیم به حل مسائل آبی افغانستان امید داشته باشیم، در غیر اینصورت در ساز و کار فعلی و صرفا مذاکره آن هم در قالب ساز و کار کمیساران بی شک مسئله آب سیستان حل نمی‌شود بلکه وضعیت نگران کننده تر خواهد شد.

نماینده سیستان با اشاره به اینکه نوع رفتار و تعامل کشورمان با افغانستان باید تعیین تکلیف شود، تصریح کرد: امروزه معبرهای ارتباطی مشترک وجود دارد و تعاملات اقتصادی صورت می گیرد. به عنوان مثال برق و نفت زمستانه به افغانستان داده می شود اما شاهد مسیر یکطرفه تعامل از سوی افغانستان هستیم.

این روزها بحران آبی سیستان باعث شده تا بدون ملاحظه ناگفته ها را بگوییم، بنویسیم و در میدان عمل و تئوری هر کدام به نقش آفرینی مشغول شویم. همیشه در دل بحران مطالبه گرانی از طیف های گوناگون متولد می شوند و هر کدام در جبهه ای اهداف مشترکی را پیش می برند. هدف از نگارش این یادداشت نق زدن و گلایه های بی ثمر نیست اما از آنجا که زندگی ادامه دارد و با پایان یک بحران، بحرانی دیگر زیست ما را به مخاطره می اندازد تامل در باره اینکه نقش رسانه ها در بحران ها به چه میزان بوده ، باعث می شود تا در بحران بعدی به موقع عمل کنیم و قبل از مرگ سهراب، نوشدارو بیابیم.‌

با توجه به نتیجه نگرفتن مذاکرات وزرای نیرو و امور خارجه با دولتمردان امارات اسلامی افغانستان، دیگر امیدی به پایبندی طالبان به معاهده حقابه وجود ندارد و اعتماد به وعده های دروغین طالبان مبنی بر تعهد به معاهده، پیامدی جز هدررفت زمان برای سیستانی ها در پی نخواهد داشت. در این شرایط می طلبد دیپلماسی خلاق جایگزین مذاکرات بی نتیجه شود

عضو کمیسیون کشاورزی و آب مجلس گفت: متاسفانه ضعف دیپلماسی آب وجود دارد اما با توجه به شرایط ویژه سیستان و مشکلات عدیده زیست محیطی و اجتماعی موجود در این منطقه بسیار فاجعه‌بار است. می‌طلبید دیپلماسی آب در برابر مباحثی که با کشور افغانستان داریم فعال‌تر می‌شد، حوزه کمیساریای آب از ابزار فنی استفاده می‌کنند اما در شرایط خاص فعلی نیازمند استفاده از ابزارهای سیاسی و حتی از نگاه من نظامی هستیم، منظور من حمله نظامی که با موازین بین‌المللی همخوانی ندارد، نیست بلکه باید این موضوع به عنوان یک اهرم وجود داشته باشد اما متاسفانه این مقوله به عنوان یک دیپلماسی فعال با طرف افغان در دستور کار مسئولان وزارت خارجه نبوده است.

متأسفانه با اينکه تاکنون طالبان به هيچيک از تعهدات خود در قبال ايران عمل نکرده و حتي از دادن حقابه هيرمند به ايران نيز خودداري کرده، وزارت خارجه کشورمان سفارت افغانستان را به اين گروه نامشروع تحويل داده و حتي در مراسم ديدار سفرا و نمايندگان کشورهاي اسلامي با رئيس ‌جمهور به مناسبت عيد فطر، نماينده طالبان را نيز به جمع سفرا و نمايندگان راه داد!

جمعی از مردم منطقه سیستان در اعتراض به عملکرد انفعالی و ضعیف دستگاه دیپلماسی و کمیساریای آب ایران نسبت به پیگیری مسئله حقابه رودخانه هیرمند با تشکیل زنجیره انسانی در بستر تالاب هامون به این روند انفعالی اعتراض کردند.

ابوالفضل ظهره وند، سفیر سابق ایران در افغانستان با اشاره به خشک شدن هامون، گفت: بحث دیگر مربوط به هامون است که دارای مصوبه بین المللی است و جز کنوانسیون سازمان ملل است که به دلیل بی توجهی خشک شده و تغییرات اقلیمی سختی به وجود آورده است. هیچکس به این اشاره نمی‌کند آن زمان که ما با افغان‌ها قرارداد امضا کردیم در پایین سد کجکی که منشا آب آنجاست، یک سایت کنترل آبی آنجا هست و جدول آبی آنجا مشخص شده است که ۸۲۰ میلیون مترمکعب آب در سال باید ایران دریافت کند.