بحران آب در سیستان‌و‌بلوچستان وارد فاز جدید خود شده است و طبق آنچه پیش‌از‌این نمایندگان این استان «فوق بحران آب» نامیده بودند، عصر دوشنبه جمعی از مردم زابل در شمال سیستان‌و‌بلوچستان، تجمعی اعتراضی راه انداختند. معترضان در این تجمع به ناکامی سیاست‌های دولت در مقابله با بحران بی‌آبی، توفان شن و تخصیص‌نیافتن حقابه هیرمند از سوی طالبان و همچنین دیپلماسی آبی منفعلانه وزارت امور خارجه در میدان یعقوب لیث زابل اعتراض کردند.

اخبار رسيده از افغانستان، حکايت از تهاجم مأموران مسلح طالبان در روز عاشورا به عزاداران حسيني دارند. براساس اين اخبار، تروريست‌هاي طالبان با شمشير و قنداق تفنگ به هيئت‌هاي عزاداري حسيني حمله کردند. فيلم‌هائي که از اين حمله منتشر شده، خشونت گروه طالبان نسبت به مردمي که در حال عزاداري بودند را به روشني نشان مي‌دهند. اين گروه تروريستي آنگونه که فيلم‌ها نشان مي‌دهند، علاوه بر بهم زدن جلسات و تجمعات عزاداران، آنها را مورد ضرب و شتم قرار دادند و در مواردي نيز اقدام به تيراندازي و تعدادي را شهيد و زخمي کردند.

جمع کثیری از مردم منطقه سیستان در اعتراض به عملکرد انفعالی و ضعیف دستگاه دیپلماسی نسبت به پیگیری مسئله حقابه رودخانه هیرمند در شهرستان زابل گرد هم جمع شده و با به این روند انفعالی اعتراض کردند.

یک دیپلمات سابق ایران در افغانستان، معتقد است که اتفاقاتی که در سال‌های اخیر در افغانستان و همینطور سیل مهاجران آن کشور به‌ویژه جمعیت به قول او «پشتونیست» افتاده است، «بخشی از قطعاتِ طرح، نقشه و برنامه‌ی مشترک اندیشه ورزان «طالبان» افغانستانی و پاکستانی است بدون سر و صدا از روی «کاغذ» به اجرای «میدانی» رسیده است.

رییس علی دلواری در سریال دلیران تنگستان خطاب به مردمش می گوید: در مقابل ظلم سکوت می کنید، آنوقت به عزای امام حسین می نشینید؛ روح امام حسین را با این کارتون آزار می دهید". حال و هوای کنونی سیستان و موضع منفعل دستگاه دیپلماسی یادآور این برهه تاریخی ست که قهرمانی از خطه دلوار به تاسی از امام سوم شیعیان در مقابل ظلم بیگانه قیام می کند. اگر چه دوران تفنگ به دست گرفتن به سر امده و اولويت اخر کشورها در مقابل یکدیگر است، اما دستگاه دیپلماسی می تواند قهرمان عصر حاضر باشد.

کنشگر محیط زیست گفت: طالبان در رابطه با حقآبه ایران از هیرمند به صورت خیلی حرفه‌ای، وقت‌کشی کرد. یعنی زمانی که اعلام کرد به صورت قطره‌ای و آبچکانی اجازه خواهیم داد تا با رعایت ملاحظاتی، کارشناسان ایرانی وارد سد کجکی شده و به بازدید آن محل بپردازند-تا در صورت تشخیص آن‌ها آب به سوی ایران رهاسازی شود-زمانی بود که بارندگی‌ها به اتمام رسیده و فصل کشاورزی آغاز شده بود.  

افغان ها در پی آنند تا رویکردی جدید در تعاملات با همسایگان خود رقم زنند تا در قبال دریافت آب، به توسعه افغانستان یاری رسانند، مناقشه ایران و افغانستان در خصوص حقابه سیستان از هیرمند، متاثر از همین موضوع است. افغان ها با ندادن حقابه در صددند تا ایران به شرایط بحرانی رسیده و در هنگام گفتگوی نهایی در رابطه با دریافت حقابه و حتی آب مازاد بر آن، بتواند اهداف اقتصادی خود را پیش ببرند.

شرایط هیدرولوژیکی حوضۀ هیرمند و عوامل انسانی و اقلیمی چه اثری بر ورود آب به ایران دارد؟بهانۀ واهی «طالبان»مطالعۀ دانشگاه تربیت مدرس تهران تأیید می‌کند که بدون تغییر محسوس در منابع آب بالادست حوضۀ هیرمند، طرح‌های توسعه‌ای افغانستان، دلیل صفر شدن جریان ورودی آب به ایران است.

شیوه عملکرد مسئولان افغانستان در کنار نوع عملکرد مسئولان ایران در مسئله همزیستی دو کشور، چیزی شبیه به یک بازی «نهنگ آبی» است که سرانجام همه آنها در نهایت، سیاهی است. کارشناسان و فعالان منطقه‌ای در این زمینه صحبت‌های متعددی را مطرح کرده‌اند و گلایه مردم منطقه و فعالان محیط‌زیستی به نوع عملکرد مسئولان هم کماکان ادامه دارد. اما در این گزارش بنا را بر این نهاده‌ایم که بازی دو سر باخت ایران و افغانستان را مورد بررسی قرار دهیم.

ایندیپندنت نوشت: به دستور وزارت تحصیلات عالی طالبان، کنکور سراسری ۱۴۰۲ افغانستان بدون حضور دختران و تنها با شرکت دانش‌آموزان پسر برگزار می‌شود. مرحله نخست این آزمون قرار است از ۲۹ تیرماه در ۱۱ استان آغاز شود.