مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران گفت: متاسفانه در این سفر، مقامات افغانستان اجازه بازدید از مخزن سد کجکی را که در تصاویر ماهواره‌ای مشخص است ذخایر آبی مناسبی دارد، به تیم فنی ایران ندادند.

طبق توافق میان دولت ایران و هیات حاکمه افغانستان مبنی بر بازديد از ايستگاه سنجش آب دهراود واقع در بالادست سد کجکی، زمينه این بازديد فراهم شد و هیات ایرانی از این ايستگاه بازديد کردند. دستیار رئیس جمهور ایران در امور افغانستان پس از بازدید اعلام کرد که هیات ایرانی در کابل بسر می برد و به زودی گزارش بازديد از ايستگاه سنجش دهراود به دست آن‌ها می رسد. هیات حاکمه طالبان طالبان که انگار از قبل، سناریوی بازی خود را طراحی کرده بودند، بلافاصله در پاسخ به این اظهار نظر مقام ایرانی، از طریق وزارت امور خارجه خود اعلامیه ای منتشر کردند که علاوه بر غیر واقعی بودن، افکار عمومی افغانستانی و غیر افغانستانی را با خود همراه کرده است، این اعلاميه از سوی نشريات مختلف در ايران، افغانستان و رسانه های بین المللی منتشر شده است.

با وجود بحران‌های درون‌سرزمینی ایران، یکی از خطرات اصلی بیرونی مغفول مانده است. امروز در نزدیک‌ترین کشور همسایه‌مان افغانستان حکومتی سرکار آمده است که می‌تواند بزرگترین چالش امنیتی را برای ایران امروز درست کند. طالبان امروز با طالبان سال ۱۳۷۷ تفاوت‌هایی دارد؛ اما این تفاوت‌ها نه از جنبه مثبت بلکه از بُعد خطرات امنیتی بیشتر است.

کانال قوش تپه می‌¬تواند روابط کشورهای پیرامون را تحت تأثیر قرار داده و پیچیدگی مسائل هیدروپلیتیکی به شدت وخیم آسیای مرکزی و حوضه آبریز دریای آرال را تشدید کند. برخی از پژوهشگران مدعی هستند که پتانسیل ایجاد درگیری و مناقشه بر سر منابع آب در هیچ جایی از دنیا، به اندازه حوضه آبریز دریاچه آرال نیست. دو کشور پایین دست در حوضه آبریز فرامرزی حوضه آبریز آرال به شدت وابسته به این منابع آبی مشترک هستند. لذا انتقال آب آمودریا در بالادست توسط افغانستان در کنار کنترل آب این رودخانه توسط سد بزرگ راغون در تاجیکستان و کنترل آب سیر دریا در بالادست توسط سد بزرگ قنبراته توسط قرقیزستان، به شدت کشورهای پایین‌¬دست حوضه آبریز آرال نظیر ازبکستان و ترکمنستان را متضرر خواهد کرد. این درحالی است که وضعیت تسهیم آب آمودریا و سهم افغانستان از بهره‌برداری و استفاده از این کانال مشخص نیست.

رؤسای جمهور کشورهای تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان در نشستی اضطراری درباره پیامدهای احداث کانال «قوش‌تپه» در افغانستان گفتگو کردند.

خبرگزاری فارس مدعی شد: منابع نزدیک به هیأت مذاکره‌کننده طالبان در دوحه اعلام کردند که در چند دیدار آخر نماینده آمریکا صراحتا اعلام کرده که کشورش حاضر است در عوض ایفای نقش ناامن‌کننده از سوی طالبان، بخشی از دارایی‌های افغانستان که پیش از این توسط واشنگتن بلوکه شده را آزاد کند، موضوعی که طالبان به آن پاسخ منفی داده است.

طبق اعلام وزیر کشور پاکستان، طرح جابه‌جایی اعضای تحریک طالبان پاکستان در مناطق دورتر از مرز پاکستان توسط حکومت طالبان افغانستان نهایی شده است که با هزینه دولت پاکستان و مدیریت حکومت طالبان افغانستان اجرایی می‌شود. شواهد و گزارش‌های متعدد بیانگر آن است که مطابق این طرح، اعضای تحریک طالبان پاکستان در مناطق شمال، جنوب غرب و احتمالا مرکز افغانستان مستقر خواهند شد. برخی گزارش‌ها هم می‌رساند که اجرای این طرح با انتقال یک گروه 300 نفری اعضای تحریک طالبان پاکستان در ولایت تخار به صورت عملی آغاز شده است. در این نوشتار، تلاش می‌شود اهداف حکومت طالبان افغانستان از اجرای این طرح بررسی شود و پیامدهای این طرح برای طالبان، مردم افغانستان و کشورهای همسایه افغانستان مورد بررسی قرار گیرد.

امروز 17 مرداد به مناسبت شهادت محمود صارمي خبرنگار خبرگزاري جمهوري اسلامي به دست تروريست‌هاي طالبان در کنسولگري ايران در مزارشريف که در سال 1377 صورت گرفت «روز خبرنگار» نام گرفته است. علاوه بر اين خبرنگار، 8 ديپلمات ايراني که در کنسولگري مزارشريف مشغول کار بودند نيز به دست طالبان به شهادت رسيدند. عناصر سرکرده طالبان همواره تلاش کرده‌اند اين جنايت را به افراد خودسر نسبت بدهند ولي مشاهدات شاهدان عيني، دروغ بودن اين ادعا را به اثبات رسانده و قتل‌عام مردم مزارشريف و اين 9 ديپلمات و خبرنگار ايراني را به نام گروه تروريستي طالبان به ثبت رسانده است.

رئیسی، رئیس جمهور ایران در سال ۲۰۲۱، در جریان سفر به سیستان و بلوچستان، فقیرترین استان کشور که به شدت از کمبود آب آسیب دیده است، گفت: «حرف‌های من را جدی بگیرید. به مسئولان و حاکمان افغانستان هشدار می‌دهم که حق آبه مردم سیستان را رعایت کنند.» مجاهد در اردیبهشت گفت که اظهارات رئیسی نامناسب بوده و می‌تواند به روابط آسیب برساند.

فرارسيدن ۱۷ مرداد، ناخودآگاه ما را به یاد جنایت ددمنشانه ۲۵ سال قبل طالبان می اندازد، پس از اِشغال ولسوالی مزار شریف و به طبع آن تعرض به کنسولگری ایران توسط گروه تروریستی طالبان که منجر به شهادت شهید ناصر ریگی، هفت دیپلمات و محمود صارمی مسوول وقت خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در مزار شریف شد، پس از آن، اخبار کشتار وسیع مردم مزار شریف، واکنش انسان های آزاده را برانگیخت. این واقعه، زمزمه های آغاز جنگ میان ایران و گروه تروریستی که به اماکن دیپلماتیک ایران تعرض کرده بودند را تقویت کرد.