به‌تازگی خبری منتشر شده مبنی بر اینکه قاری عیسی محمدی، از منتقدان طالبان که پشتون هم هست، از ایران ممنوع‌الخروج شده، اما پس از چند روز از فرودگاه شهید هاشمی‌نژاد مشهد به او اجازه خروج داده شد و به کشور آلمان سفر کرد.

شاید طرح این سوال عجیب به نظر برسد، زیرا مأموریت اصلی سفیر این است که از حقوق شهروندان کشور خود در کشور مقابل دفاع کند و حافظ منافع کشور خود در کشور محل مأموریت باشد. کشورهایی که به دلایل مختلف در کشور مقابل سفارت خانه ندارد، کشور ثالثی را به عنوان حافظ منافع بر می گزینند.

در این مطلب کلان پروژه‌هایی مانند نفت و گاز، معادن، برخی از طرح‌های بزرگ سدسازی و راهسازی و نیز برخی کارخانه‌های تولیدی در مقیاس بزرگ، با استفاده از منابع اینترنتی و استمداد از برخی کارشناسان آشنا به طرح‌های مورد نظر بررسی شده است. قرائن و شواهد نشان می‌دهند که طالبان، در دور دوم حکومت خود، توجه ویژه‌ای به مسائل اقتصادی دارد. حکومت طالبان علاوه بر این که در ساختار خود، معاونت اقتصادی ریاست الوزرا را ایجاد کرده و در راس آن فرد با نفوذی مانند ملا برادر را قرار داده است، کمیسیونی نیز به نام کمیسیون اقتصادی تاسیس کرده که علاوه بر طراحی راهبرد توسعه ملی افغانستان، مسئول تمامی مسائل اقتصادی این کشور است. تسهیل در جذب سرمایه‌گذاری، مبارزه با فساد اداری، اعضای امتیازهای ویژه به سرمایه‌گذاران، کاهش بوروکراسی و هزینه‌کردن درآمدها در طرح‌های زیرساختی، از جمله سیاست‌های طالبان در بعد اقتصادی است.

بیست و هفتمین نشست کمیساران آب هیرمند با حضور نمایندگان ایران و افغانستان در تاریخ ۲۵ و ۲۶ بهمن ماه امسال در شهر زابل علی‌رغم پافشاری نمایندگان کشورمان بر اتخاذ تصمیمات لازم جهت رفع موانع و ارائه‌ برنامه زمانبندی رهاسازی آب برای تأمین حق‌آبه، همچون نشست‌های چند سال اخیر به دلیل همراهی نکردن و نبود اراده کافی در طرف مقابل به نتیجه نرسید.

نزدیک به دو سال از استقرار طالبان به‌عنوان زمامداران افغانستان می‌گذرد و طی این مدت، برنامه‌های آبی حاکمان جدید افغانستان، کشورهای همسایه به‌ویژه ایران را به‌شدت متأثر کرده است. اثراتی که حتی از تبعات منفی تغییراقلیم هم پیشی گرفته است و شرق کشور را در بحران شدید آبی و گردوغبار و محیط زیستی قرار داده است. بهانهٔ طالبان در مورد همهٔ پروژه‌های آبی و عدم تأمین حقابهٔ ایران به‌ویژه در سدسازی بر رودخانهٔ مرزی هیرمند، هریرود و رودخانه فراه، همواره خشکسالی و کاهش بارندگی بود. حالا به‌نظر می‌رسد طالبان پا را از مرز همسایگان هم فراتر گذاشته است و به‌دنبال دریافت کمک جهانی برای آن چیزی است که تغییراقلیم عنوان می‌کند.

وزارت دفاع حکومت طالبان اعلام کرد که در دیدار با مقام‌های مرزی ایران در گذرگاه اسلام قلعه هرات، در مورد هر گونه همکاری مشترک، به تهران اطمینان دادند

وزیر نیرو دولت سیزدهم به عنوان متولی مذاکرات حقوقی حقابه هیرمند در نشست خبری با اصحاب رسانه با اشاره به حقابه ایران از رودخانه هیرمند، مسائلی مطرح کرده که نشان از عدم شناخت درست وی از کارکردهای معاهده دلتا و استراتژی طالبان نسبت به مسائل آبی این کشور دارد. این یادداشت با هدف نقد اظهارات او نوشته شده است.

بیش از دو سال از تسلط طالبان بر افغانستان خسته از جنگ‌های داخلی گذشته است و نه حال و روز مردم این سرزمین خوش است و نه همسایگان از ادامه حیات افراط‌گرایی در منطقه در امان مانده‌اند؛ امنیت کشورهای منطقه به آینده افغانستان و کنترل افراط‌گرایی گره‌ خورده و مطمئنا راه‌حل‌های دیپلماتیک و نقش‌آفرینی ایران به عنوان تسهیلگر و میانجی می‌تواند برای حل بحرانی که خشونت و حملات تروریستی در منطقه را دوام‌ می‌بخشد، کمک مهمی باشد. البته به گفته دکتر مرادیان راه عبور از «بن۲» می‌گذرد و تجربه موفق «بن۱» نشان داده در مورد افغانستان حضور تهران، واشنگتن و کابل «شامل همه جریان‌ها حتی طالبان» تنها نسخه نتیجه‌بخش است. به گفته مرادیان ادامه حضور طالبان مانند آنچه در دو سال گذشته رخ داده جز گسترش افراط‌گرایی در منطقه و تلاش افراطیون برای تکرار تجربه فاتحانه طالبان نتیجه‌ای در بر ندارد. مشروح‌ گفت‌وگوی «شرق» با دکتر داوود مرادیان، رئیس انستیتو مطالعات استراتژیک افغانستان در آسیب‌شناسی این روزهای منطقه و راهکارهای موجود برای برخورد با طالبان و رسیدن به افغانستانی متعلق به همه افغان‌ها را در ادامه می‌خوانیم.

اکوسیستم سیستان و تالاب هامون بیش از دو دهه از خشکسالی، سوءمدیریت منابع آبی و خشکسالی تصنعی حاصل از سد سازی های کشور همسایه، دوست و برادر ( افغانستان) آسیب دیده و عدم وجود دیپلماسی فعال، نبود دغدغه دولتمردان، رویکردهای پیچیده و در هم تنیده هیدروپلیتیکی افغانستان و ضعف جامعه مدنی موجب شده که جامعه سیستان چنین رویکردی را به صورت ناخودآگاه بپذیرند.

تیم نظارت از تحریم‌های سازمان ملل در گزارشی به شورای امنیت این دیدگاه را ارائه کرده است که «روابط بین طالبان و القاعده همچنان نزدیک است.» طالبان در تلاش هستند تا رابطه‌شان با القاعده پنهان بماند.