یک پژوهشگر حوزه آب با اشاره به به مخاطرات توسعه ناپایدار توسط افغانستان و ترکیه اظهار داشت: هرچند خطرات پروژه گاپ و دیگر ابرپروژه‌های سدسازی ترکیه که باعث افزایش هر چه بیشتر مشکلات محیط زیستی برای غرب و شمال غرب کشور خواهد شد را نباید نادیده گرفت، اما حالا مدت‌هاست از هامون تا آمودریا، تحت‌تأثیر سیاست‌های آبی طالبان یا از بین رفته و یا در حال نابودی است. بطور مثال احداث طرح‌های توسعه مختلف مانند سد پاشدان، مانعی جدید برای رسیدن آب به سد دوستی است.

سیمان یکی از عمده کالاهای صادراتی به افغانستان از پایانه های مرزی میلک، ماهیرود و دوغارون بوده و هست که غالبا در زمینه سدسازی‌های افغانستان مصرف می شود، علی رغم احداث سدها و سازه های آبی متعدد بر روی رودهای مشترک فرامرزی میان افغانستان و ایران (هیرمند، فراه، خاشرود و هریرود)، اما صادرات سیمان به افغانستان کماکان ادامه دارد.

رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس گفت: با توجه به طبق مصوبه مجمع عمومی سازمان ملل، حقوق زیست محیطی در دسته حقوق بشر قرار گرفته و پیامدهای زیستی رویکرد هیدروپلیتیکی افغانستان مصداق نقض حقوق بشر است، بنابراین از طریق ستاد حقوق بشر قوه قضائیه این موضوع را پیگیری خواهیم کرد.

رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان در حوضه‌های آبریز مشترک ایران و افغانستان( هیرمند و هریرود) در مواجهه با رویکرد منفعلانه دیپلماسی آب ایران، امنیت آبی ایران را به مخاطره انداخته و به تدریج عرصه را تنگ تر می کند؛ پس از بند کمال خان روی هیرمند و سد پاشدان روی هریرود، احداث سد بخش آباد بر روی فراه رود شرایطی را پدید خواهد آورد که بازگشت به وضعیت اسفناک کنونی سیستان را آرزو کنیم.

به دلیل دستخوش تغییر قرار گرفتن تمامیت ارضی ایران در تاریخ معاصر به دلیل قراردادهای بین المللی و ضعف اقتصادی و نظامی حکومت ها در برابر کشورهای صنعتی و همچنین وجود جمعیت غالب شیعه در کشور، ایران را در شرایطی قرار داده تا در کشورهای همسایه اش عمق استراتژیک قومی و مذهبی داشته باشد. محور این یادداشت بررسی ظرفیت و شرایط عمق استراتژیک ایران در افغانستان و پاکستان است. 

در تاریخ معاصر ایران به دلیل نیاز کشورهای غربی به منابع شرق برای توسعه و کسب ثروت و در دسترس داشتن منابع مادی از قبیل تکنولوژی، ارتش مدرن و ... به استعمار سرزمین های شرقی دست می‌زدند، گاه برای حفظ مستعمرات ترکیب ژئوپلیتیک کشورها را دستخوش تغییر می دادند، در این میان بی کفایتی حاکمان سرزمین و ضعف نظامی کشورها نیز مزید بر علت می شد. تجزیه ایران موجب شد که بسیاری از اتباع ایرانی در چهار گوشه ایران از مام میهن جدا شوند و اکنون در یک جغرافیای سیاسی جدید مشغول زیستن هستند.

اظهارات خلاف واقع آقاي حسن کاظمي قمي، نماينده و سفير ايران در افغانستان با محوريت رفع موانع براي رسيدن آب رودخانه هيرمند به سيستان و اصلاح نادرست تاج سد کمال خان، باعث بروز واکنش‌هاي بسياري در ميان کارشناسان و ساکنان منطقه شده و از طرفي طرح‌هاي آبي از جمله طرح اضطراري آب سيستان و زاهدان که در سايه ضعف ديپلماسي آب طي سه سال اخير تعريف شده و اکنون با ورود حدود يک سوم حقابه از حيز انتفاع خارج شده، اين پرسش مهم را در ميان کارشناسان مطرح کرده که آيا ديپلماسي آب در قبال افغانستان بر پايه تضييع منافع ملي بنا شده است؟

در حالی مراسم یادبود شهید سید ابراهیم رئیسی و همراهانش با حضور هیات های دیپلماتیک در سطوح رئیسی جمهور، نخست وزیر، رئیس پارلمان، وزیر خارجه، فرستاده ویژه و ... از کشورهای مختلف در سالن اجلاس سران برگزار شد که علی رغم حضور هیات های مختلفی مانند حشد شعبی و طالبان برای شرکت در این مراسم و ادای احترام به شهدای خدمت، اما به جبهه مقاومت ملی افغانستان اجازه اعزام هیات داده نشده است.

بارندگی سیل آسا در حوضه های آبریز افغانستان به ویژه حوضه آبریز هیرمند موجب طغیان رودخانه ها و محاصره شدن منازل در میان آب شد که متعافب آن تلفات مالی و جانی بسیاری را به دنبال داشت.

پژوهشگر دیپلماسی آب در صفحه شخصی خود نوشت: علی‌رغم بارندگی های گسترده در افغانستان به ویژه در رودخانه ‎هیرمند و باگذشت کمتر از هشت ماه ازسال آبی، افغانستان تاکنون تنها 7 درصد از حقابه قانونی ایران در هیرمند را داده است.