رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان بر روی ابعاد سیاسی، اقتصادی، امنیتی و اجتماعی دو سوی مرزهای ایران و افغانستان تاثیرات شگفتی می گذارد که با توجه به پیچیدگی آن، باید برای دفع خطرات آن آگاه بود و به موقع اقدام کرد. برای مقابله یا بی اثر کردن رویکرد هیدروپلتیک افغانستان، ابتدا می‌بایست استراتژی این کشور را در قبال مسئله آب تعریف کرد تا امکان بازتعریف ضد استراتژی فراهم شود.

یکی از خروجی‌های سفر رئیس‌جمهور به جمهوری آذربایجان، این بود که رئیس‌جمهور با وجود تسلط کامل به زبان کشور میزبان با زبان سلیس فارسی در مراسم رسمی این کشور سخن گفت. مسعود پزشکیان ترجیح داد در راستای دیپلماسی عمومی و نزدیکی قلوب دو ملت در نشستی غیررسمی اشعاری چند از شهریار را به زبان ترکی آذری بخواند؛ رویکردی که نشان‌دهنده توجه ایشان به ضرورت پاسداشت زبان و فرهنگ پارسی در راستای پروتکل رسمی، منافع و امنیت ملی است.

حوضه آبریز هیرمند شامل سرشاخه‌های هیرمند، فراه‌رود، هاروت رود، خوسپاس و خاشرود، تمدن شهرسوخته را رقم زده و موجب استمرار حیات انسانی و تمدنی تا به امروز شده است. میزان آورد رودخانه هیرمند، تغییر طبیعی مسیر رودخانه حاصل از سیلاب و ... موجب شده که در بازه های زمانی مختلف شاهد جابه جایی جمعیت حول محور رودخانه هیرمند و دریاچه هامون باشیم، اما رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان در دوره جمهوریت و حتی در دوره طالبان، علاوه بر توسعه مبتنی بر کشاورزی، مهندسی اجتماعی یا به روایتی گسترش و پراکنش پشتون ها را دنبال می کنند و این امر باعث شده که مسیر طبیعی رود هیرمند را بر‌خلاف کنوانسیون های بین المللی به سمت شوره زار گودزره تغییر دهند تا حوزه تمدنی سیستان زیر تلی از ماسه مدفون شود.

معاون استاندار سیستان وبلوچستان با اشاره به پیگیری حق آبه هیرمند گفت: عقب ماندگی های زیادی در حقابه هیرمند وجود دارد که باید آن را از طریق دیپلماسی عمومی پیگیری کنیم.

دستگاه دیپلماسی ایران برای مقابله با سدسازی‌های افغانستان و رویکردهای هیدروپلیتیکی این کشور ابزارهای متعدد اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، امنیتی و حقوقی در اختیار دارد که به دلیل عدم تعریف درست استراتژی افغانستان و ضعف دفتر رودخانه‌های مرزی طی بیش از یک دهه اخیر، علی رغم ابزارهای فوق؛ سدهای افغانستان یکی پس از دیگری به بهره‌برداری می‌رسند و دستگاه دیپلماسی صرفا نظاره گر است و به یک یادداشت اعتراضی و سخنرانی سخنگوی وزارت امور خارجه بسنده کرده است.

سیستان و بلوچستان با توجه به مشکلات خاص و ظرافت های مدیریتی، نیازمند استانداری جامع الشرایط است که ضمن شناخت کافی از استان؛ سابقه مرتبط با مسائل و ظرفیت های استان را داشته باشد تا ضمن حل مشکلات بتواند ظرفیت های بالقوه را به فعلیت برساند.

در تاریخ معاصر ایران به دلیل نیاز کشورهای غربی به منابع شرق برای توسعه و کسب ثروت و در دسترس داشتن منابع مادی از قبیل تکنولوژی، ارتش مدرن و ... به استعمار سرزمین های شرقی دست می‌زدند، گاه برای حفظ مستعمرات ترکیب ژئوپلیتیک کشورها را دستخوش تغییر می دادند، در این میان بی کفایتی حاکمان سرزمین و ضعف نظامی کشورها نیز مزید بر علت می شد. تجزیه ایران موجب شد که بسیاری از اتباع ایرانی در چهار گوشه ایران از مام میهن جدا شوند و اکنون در یک جغرافیای سیاسی جدید مشغول زیستن هستند.

معاون سیاسی و اجتماعی استانداری سیستان و بلوچستان گفت: در سیستان و بلوچستان با طوایفی مواجهیم که از بند تعصبات بی مورد عبور کرده اند و در نقاط مختلف کشور و حتی کشورهای همسایه پایگاه اجتماعی دارند و تاثیر گذارند، بنابراین باید از این ظرفیت بزرگ برای توسعه استان به ویژه دیپلماسی عمومی بهره ببریم.

رایزن فرهنگی تاجیکستان در ایران در خصوص تنش آبی میان افغانستان با ایران و کشورهای آسیای مرکزی از جمله تاجیکستان، گفت: در این حوزه تمدنی ما یک زبان داریم و دیپلماسی عمومی و اقتصادی می تواند به این امر کمک کند، حتما راه حلی یافت می شود.

اختلاف بر سر حقابهٔ ایران از هیرمند چه ابعادی دارد؟دیپلماسی عمومی نسخهٔ مناقشۀ هیرمند در دهه‌های اخیر وزارت نیرو به‌عنوان کمیسار عالی‌ آب در افغانستان، با نگاهی سنتی به دیپلماسی و تأکید صرف بر مذاکره، عملکرد موفقی در مسائل آبی ما با افغانستانی‌ها نداشته است