بررسیهای تاریخی نشان می‌دهد که شباهت¬‌های بسیاری در فرآیندهای توسعه منابع آبی کشورهای ترکیه و افغانستان وجود دارد. در بازه‌های زمانی تقریبا مشابه، حاکمانی در این دو کشور روی کار آمدند که مترصد انجام اصلاحات با تمرکز بر فعالیت‌های ملی‌گرایانه در کشورهای تحت حکومت خود بودند. در این میان مشخصه‌های جغرافیایی و اقلیمی منطقه، دو دولت مستقر را مجاب کرد تا توسعه منابع آبی را به طور مشابهی برای دستیابی به اهداف ملی‌گرایانه خود با شعار دستیابی به مدرنیته بکار گیرند و از آن برهه به بعد، دو کشور در صدد توسعه بیش از پیش منابع آبی خود و به طور خاص سدسازی برآمدند. علی‌رغم اشتراکاتی متعدد، اما سیر تحولات تاریخی، نتایج متفاوتی برای دو کشور به ارمغان آورد. رخدادهای تاریخی، ترکیه را به کشوری بهظاهر پیشرو در توسعه سازه‌ای منابع آبی تبدیل نمود و افغانستان را در این ماراتن توسعه‌ای سازه‌محور عقب انداخت. در عصر کنونی شواهد و قرائن مختلف نشان می‌دهد که افغانستان عزم خود را برای پیشروی در این ماراتن جزم کرده است، عزمی که مبتنی بر گرته‌برداری از خط سیر ترکیه در توسعه‌ سازه‌ای با تمرکز بر آب‌های مشترک فرامرزی این کشور است.

همان بلایی که افغانستانی ها بر سر سیستان و تالاب هایش ( هامون های سه گانه؛ پوزک، صابوری و هیرمند) آوردند، هم اکنون دولتمردان ترکیه بر سر عراق و سوریه با احداث سدهای متعددی که بر روی رودخانه دجله و فرات زدند در خواهند آورد.

وزیر نیرو با اشاره به سفر آینده‌اش به افغانستان، گفت: در موضوع هیرمند همچنان نگران هستیم. طرف افغانی در «حرف» حق‌آبه ایران را پذیرفته اما حق‌آبه قانونی را طلب می‌کنیم. ضرورت ایجاب می‌کند که خودم وارد مذاکره شوم و به زودی سفری به افغانستان خواهم داشت.

عضو فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی با انتقاد از بیابانی شدن کشور گفت: دیپلماسی ایران در خصوص ترکیه و افغانستان فعال نبوده است، این مسئله به بخشی نگری وزارت امور خارجه بازمی‌گردد. باید دیپلماسی آب در حوزه محیط زیست فعال شود تا شاهد ضربات سنگینی از بی آبی و ریزگردها به قیمت جان هموطنان خود نباشیم.

پدیده ریزگرد برای امروز و دیروز نیست، چرا که ایران بر روی کمربند گرد و خاک جهان قرار دارد، با این حال عواملی چون خشکسالی سال های اخیر، تغییر در رژیم هیدرولوژیکی منطقه با احداث سدها، کانال های انحرافی، تغییر الگوی مصرف، تغییر الگوی کشت و تغییرات اقلیم آثار سوء این پدیده را افزایش داده است. با توجه به اینکه علت بخشی از ریزگردها منشأ خارجی و منطقه ای دارد بسیاری بر این باورند که باید دیپلماسی منطقه فعال شود از این رو تاثیر دیپلماسی بر این موضوع بررسی شده است.

در پی تشدید پدیده گرد و غبار در منطقه و دستور اکید رئیس جمهور برای پیگیری عاجل، وزیر امورخارجه طی نامه‌ای به وزرای خارجه کشورهای دارای منشاء ریزگرد و یا مبتلا به بحران زیست محیطی حاصل از انتشار گسترده گرد و غبار در منطقه تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران علاوه بر همکاری‌های فنی دوجانبه برای مهار ریزگردها، خواستار انعقاد یک کنوانسیون منطقه‌ای با مشارکت سازمان ملل متحد و سازمانهای تخصصی آن بخصوص برنامه محیط زیست ملل متحد و سازمان بهداشت جهانی است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: جمهوری اسلامی ایران در خصوص آب‌های مرزی و آب‌های مشترک نگاه کاملا جامع داشته است. تصور ما این است هیچ کدام از کشورهای منطقه به تنهایی نمی‌توانند آب‌های مشترک را مدیریت کنند چه ایران، چه عراق، چه ترکیه و چه افغانستان. وضعیت استان‌های مرزی مناسب نیست و ثابت می‌کند باید به صورت مشترک با هم کار کنیم. بدترین کار سیاسی کردن موضوعی چون آب است.

مدیرکل راه آهن جنوب شرق گفت: بخش نخست قطار باری اکو (اسلام آباد_ تهران_ استانبول) شامل هشت واگن دو محوره با ۱۵۰ تن سنگ نمک صورتی، ظهر امروز از طریق مرز ریلی میرجاوه وارد خاک جمهوری اسلامی ایران شد و پس از انجام عملیات ترانشیپمنت به سمت تهران و در نهایت از مرز رازی به مقصد استانبول اعزام می شود.