بزرگترین چالش زیست محیطی در مناطق سیستان و مناطق پیرامون تالاب جازموریان در بلوچستان، پدیده فرسایش خاکی و گرد و غبار است که منابع طبیعی به عنوان دستگاه متولی در این حوزه در دهه گذشته توفیقی نداشته، از آنجا که ستاد ملی مقابله با گرد و غبار در سازمان حفاظت محیط‌زیست استقرار یافته، بنابراین یک فرد با تخصص حوزه گرد و غبار و جلوگیری از فرسایش خاکی و آشنا به چالش های زیست محیطی استان در کسوت مدیرکلی محیط زیست می تواند این بحران زیست محیطی را به حداقل برساند.

نماینده چابهار با انتقاد از عدم دیپلماسی محیط زیستی در منطقه، گفت: اشرف غنی؛ رئیس جمهور سابق افغانستان صاحب تئوری «نفت در برابر آب» چنان با تئوری پردازی ماهیت رودخانه هیرمند که همان نماد دوستی و صلح بود را زیر سوال برد که دولت بعدی این کشور با بلند پروازی‌ها جرات کرد در یک حرکت نمادین پرداخت حقابه، آب را به شوره زارها جاری کند؛ آیا این حرکت عکس العمل مردان سیاسی این سرزمین را نمی‌طلبد؟!

پژوهشگر دیپلماسی آب گفت: تعریف و مشخص کردن ابعاد مسئله هیرمند و بعد تعریف و بازسازی جعبه ابزارهای دیپلماسی اقدام ضروری که باید انجام دهیم، اگر از این حالت و رویکردهای منسوخ دیپلماسی که صرفا محدود به مذاکرات رسمی است، خارج شویم میتوانیم به حل مسائل آبی افغانستان امید داشته باشیم، در غیر اینصورت در ساز و کار فعلی و صرفا مذاکره آن هم در قالب ساز و کار کمیساران بی شک مسئله آب سیستان حل نمی‌شود بلکه وضعیت نگران کننده تر خواهد شد.

عضو کمیسیون کشاورزی و آب مجلس گفت: متاسفانه ضعف دیپلماسی آب وجود دارد اما با توجه به شرایط ویژه سیستان و مشکلات عدیده زیست محیطی و اجتماعی موجود در این منطقه بسیار فاجعه‌بار است. می‌طلبید دیپلماسی آب در برابر مباحثی که با کشور افغانستان داریم فعال‌تر می‌شد، حوزه کمیساریای آب از ابزار فنی استفاده می‌کنند اما در شرایط خاص فعلی نیازمند استفاده از ابزارهای سیاسی و حتی از نگاه من نظامی هستیم، منظور من حمله نظامی که با موازین بین‌المللی همخوانی ندارد، نیست بلکه باید این موضوع به عنوان یک اهرم وجود داشته باشد اما متاسفانه این مقوله به عنوان یک دیپلماسی فعال با طرف افغان در دستور کار مسئولان وزارت خارجه نبوده است.

در دهه اخیر با عملکرد ضعیف آب منطقه ای استان سیستان و بلوچستان، این شرکت سهامی از معادلات تصمیم سازی و اجرا در وزارت نیرو حذف شده و دیگر بسان گذشته در تصمیم سازی ها در باره استان نقشی ندارند و انگار محدوده اختیارات آن با سرعت رو به کاهش است. عملکرد ضعیف آب منطقه ای در سد سازی های جنوب استان و لایروبی انهار شمال استان باعث شد تا پروژه سد کهیر و طرح انتقال آب از تهلاب به زاهدان و شهرهای سیستان از آب منطقه ای گرفته شده و به شرکت آب نیرو متعلق به وزارت نیرو سپرده شود.

عضو کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس گفت: سازمان منابع طبیعی در زمینه جنگل کاری و مالچ پاشی در مواقع لازم اقدام نکرده است و شاهد عدم اعتنای مجموعه های دولتی برای کاهش ریزگردها در سیستان و بلوچستان نسبت به وظایف خود هستیم.

عضو فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی گفت: متاسفانه پروژه گاپ و سدسازی‌های ترکیه به شدت حوزه آبریز ارس را دچار چالش می کند و به همان نسبت پروژوه سد کمال خان بر روی هیرمند را داریم و هر چند دیپلماسی فعال آب باید مورد توجه جدی مسئولان وزارت نیرو، خارجه و سازمان حفاظت محیط زیست قرار گیرد اما متاسفانه در عمل شاهد چنین اتفاقی نیستیم و حقوق حقه کشور تضییع می شود.

سخنگوی کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس گفت: تالاب‌ها جز وظایف اصلی سازمان حفاظت محیط زیست است، برای کاهش ریزگرد ها اگر اقدامات محیط زیستی لازم است که انجام شود، اما اداره کل مربوطه انجام نمی دهد بدون شک ترک فعل است، موضوع ترک فعل محیط زیست سیستان‌ و بلوچستان را در کمیسیون کشاورزی بررسی می کنیم.

فعال محیط زیست گفت: طی دو سال اخیر هیچ آبی از طریق هیرمند وارد تالاب نشده است با آبگیری نشدن، چرای بیش از حد دام و تردد وسایط نقلیه در بستر تالاب هامون پوشش گیاهی خصوصا در حاشیه جنوبی هامون سابوری در حال از بین رفتن است اگر این وضعیت ادامه یابد، تپه های ماسه ای وسیع موجود در منطقه که توسط درختان گز، بازمانده نی ها و دیگر گیاهان بوته‌ای مهار شده، در معرض فرسایش بادی قرار خواهد گرفت و موجب بروز طوفان های وحشتناکی در آینده نزدیک خواهد شد و چون در شمال سیستان واقع شده زندگی را برای ساکنین سیستان بسیار دشوار تر از امروز خواهد کرد.

نماینده مردم آبادان در مجلس با انتقاد از بی برنامه بودن وزارت امور خارجه در قبال گرد و غبار ۲۰ استان کشور که منشأ خارجی دارد، گفت: سئوال از امیرعبدالهیان وزیر امور خارجه در همین رابطه در مسیر صحن مجلس قرار دارد.