16 اسفند 1403
آبگیری گودال ادیمی؛ ضرر یا ضرورت؟
سال های 1401 و 1402 در پی بحرانی شدن وضعیت آب مخازن چاه نیمه و به خطر افتادن امکان تامین آب شرب منطقه سیستان، اقداماتی ضرب الاجلی در دستور کار مسئولان قرار گرفت تا بر این چالش جدی فائق آیند و در این رهگذر عزیزان دلسوز زیادی متحمل سختی ها و مرارت های فراوان شدند که همواره مورد تقدیر و تحسین هستند. همگان شاهد تلاش شبانه روزی دستگاه های متولی از جمله وزارت نیرو بودیم و هستیم.
15 اسفند 1403
سیلاب فراه‌رود به جای تثبیت گرد و غبار تالاب راهی زهکش ادیمی شد
علی رغم هشدار کارشناسان مبنی بر ممنوعیت خروج آب از تالاب هامون سابوری و صرف این آب برای تثبیت خاستگاه‌های گرد و غبار، منابع محلی از تکرار تجربه تلخ و ناموفق انتقال سیلاب رودخانه فراه و تالاب هامون سابوری به زهکش ادیمی توسط یک قرارگاه نظامی خبر دادند.
11 اسفند 1403
۱۴ پیشنهاد جمعی از کارشناسان به استاندار سیستان و بلوچستان در خصوص ورود سیلاب به سیستان
در اوج نا امیدی از اقدامات در حال انجام و استیصال از شرایط محیط زیست منطقه، کیمیای آب وارد سیستان شد و نشاط مجددی در جسم و روح ساکنان پدید آمد، لذا ضمن سپاس به درگاه الهی، از آنجایی‌که اجرای هر گونه طرح توسعه‌ای در سیستان را منوط به ایجاد شرایط مناسب زیستی و کاهش گرد و غبار می شناسیم و آب ورودی فعلی را با توجه به اقدامات کنترلی همسایه شرقی، آخرین فرصت های قابل بهره برداری برای پایداری محیط زیست منطقه می‌دانیم، به عنوان جمع کوچکی از جامعه کارشناسی استان چند نکته ضروری، کوتاه و مختصر را در اولین روز ورود آب به استحضار می‌رسانیم.
11 اسفند 1403
بند کمال‌خان مانع احیای تالاب هامون
حجم سیلاب حوضه آبریز هیرمند، تلفات جانی و مالی حاصل از آن، یادآور سیلاب‌های دهه ۷۰ این حوضه آبریز است، بنابراین اگر بند انحرافی کمال‌خان غالب سیلاب رودخانه مذکور را به شوره‌زار گودزره منحرف نمی‌کرد، احیای بیش نیمی از تالاب بین‌المللی هامون تا اوایل بهار دور از انتظار نبود.
10 اسفند 1403
سیلاب افغانستان و لزوم بهره‌گیری از دیپلماسی آب
ورود سیلاب از کشور افغانستان به ایران از طریق دو مسیر «جاریکه» و «فراه‌رود»، باعث شد تا مقداری آب به بستر خشک پهنه‌های آبی استان سیستان و بلوچستان، همچون مجموعه تالاب‌های بین‌المللی هامون (در این خصوص هامون صابوری) وارد شود. خبر ورود این سیلاب‌ها به تالاب هامون تا حدی خوشایند بود، اگرچه مطلع شدم برادران و خواهران افغانستانی در غرب این کشور به‌دلیل جاری‌شدن سیل متحمل خسارات مالی و جانی شده‌اند که به ایشان تسلیت عرض می‌کنم.
16 بهمن 1403
معاون رئیس‌جمهور تاکید کرد؛ لزوم استفاده از ظرفیت‌های بین‌المللی برای احیای تالاب هامون
رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست از نمایندگان سازمان ملل متحد در ایران خواست تا طی برنامه‌ای مشترک از ظرفیت‌های بین‌المللی برای احیای تالاب هامون استفاده شود.
13 بهمن 1403
تلواسه هامون
تغییر اقلیم، مهار و انحراف رودخانه های تغذیه کننده، حفر چاههای زیاد، توسعه کشاورزی و صنعت، آلودگی آبها، تجاوز به حریم تالابها و... از جمله عوامل وضعیت بغرنج فعلی تالابها بعنوان غنی ترین اکوسیستم های کشور به شمار می روند. بطوریکه خشک شدن بخش های زیادی از این پهنه های آبی خسارات زیادی را متوجه زیستمندان و جوامع دور و نزدیک کرده است.
21 دی 1403
نماینده سیستان: درصد مردم سیستان زیر پوشش نهادهای حمایتی و نیازمند توجه هستند/ یک کارگروه برای پیگیری مشکلات دریاچه هامون تشکیل دهیم
نماینده مردم سیستان در مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه زمانی مردم این منطقه تولید کننده و وضع خوبی داشتند گفت: هم اکنون ۶۰ درصد مردم سیستان زیر پوشش نهادهای حمایتی و نیازمند توجه هستند.
20 دی 1403
ناتوانی در گرفتن حقابه، مدیران بی سواد و فساد اداری، سه درد سیستان است/ دولت با تاکید بر گرفتن حقابه، اجرای طرح های مخرب و ویرانگر در سیستان را پایان دهد
در دو روز گذشته درصدد نوشتن یادداشت در باره سفر رییس جمهور و هیات همراه به استان بودم، اما سراغ هر سوژه ای می رفتم انگار حق مطلب ادا نمی شد تا سخنرانی رییس‌جمهور در چابهار در باره طلا کردن سنگ سیاه را شنیدم. آری سیستان هم نیاز به چنین مدیرانی دارد که از سنگ سیاه، طلا بسازند. مدیرانی آگاه و توانمند که برنامه ای فراتر از سرچ در گوگل داشته باشند.
16 دی 1403
تبعات زیست‌محیطی سد بخش‌آباد افغانستان بر تالاب هامون
تکمیل و بهره‌برداری از سد بخش‌آباد امنیت انسانی در حوزه آب را به خطر می‌انداز و کشورهایی که تصمیم گرفته‌اند سد بخش‌آباد را برای افغانستان بسازند قطعا هزینه‌های را برای کشور مبداء به بار خواهند آورد. ایران و افغانستان در مورد استفاده از حقابه به توافق دست یابند تا حیات هامون‌ها به خطر نیفتد.
17 مهر 1405
درباره‌ٔ ضرورت نگاهی فراگیر به ناامنی در سیستان و بلوچستان
هر سرزمین، نخست در دل مردمانش آرام می‌گیرد و آن‌گاه در نقشهٔ کشور. امنیت پیش از آنکه شمار گشت‌ها و ارتفاع سنگرها باشد، حسی است که مادری در بامداد، هنگام فرستادن فرزندش به مدرسه، در سینه دار. اطمینانی که کاسب بازار با گشودن قفل دکانش می‌یابد و آسودگی راننده‌ای که شب‌هنگام جاده‌ای خلوت را می‌پیماید. سیستان و بلوچستان سال‌هاست که این سه اطمینان را، به‌تدریج و با بهایی گزاف، از کف داده است.
16 مهر 1405
درباره‌ی امنیتِ بی‌فرهنگ و مدیریتِ بی‌پاسخ در سیستان و بلوچستان
هر سپیده‌دم که بر خاک خطه بلوچستان و گاه سرحد می‌دمد، خبری تلخ از راه می‌رسد: جوانی دیگر از فرزندان این سرزمین جان باخته و سوگی تازه بر سوگ‌های پیشین افزوده شده است. بحران، آرام و پیوسته، از لایه‌های پنهان زندگی به سطح آمده و در این میان، از بلندترین کرسی مدیریت استانی نه تدبیری قاطع شنیده می‌شود و نه نشانی از امید. استانی که روزگاری گاهواره‌ی تمدن و مرز زنده‌ی ایران بود، اکنون در نگاه بسیاری به صحنه‌ی نبردی فرسایشی مانند شده است. جامعه‌شناسان می‌دانند که ناامنیِ مزمن تنها یک مسئله‌ی انتظامی نیست و نشانه‌ی گسستی عمیق‌تر میان حاکمیت و مردم است. هرجا اعتماد فرو ریزد، سلاح جای گفت‌وگو را می‌گیرد.
10 مهر 1405
خرید آب از افغانستان؛ راهبرد نجات یا تله‌ی دیپلماتیک؟| تحلیلی بر پیشنهاد نماینده سیستان در مجلس
این روزها که بحران آب در سیستان به نقطه بحران رسیده و تکمیل سایر سدهای افغانستان بر روی دیگر سرشبکه‌های حوضه آبریز هیرمند، شرایط را به سمت وخیم‌تر شدن، سوق داده؛ هر صدایی که از تریبون‌های رسمی شنیده می‌شود، در میان ناامیدی مردم، پژواکی متفاوت دارد. پیشنهاد اخیر « فرهاد شهرکی» نماینده سیستان، مبنی بر خرید آب مازاد از افغانستان در صورت تأمین حقابه ۸۲۰ میلیون مترمکعبی سیستان، در نگاه اول ممکن است یک ایده‌ی نوآورانه برای عبور از بحران به نظر برسد؛ اما اگر نقاب مصلحت‌سنجی را کنار بزنیم، با واقعیت تلخی روبرو می‌شویم. این پیشنهاد، بیش از آنکه گره‌ای از کار سیستان بگشاید، در حال گشودن گره‌های، دیپلماتیک، امنیتی و حقوقی، به ضرر منافع ملی ایران است.
04 مهر 1405
در باب توسعه‌ی ناهمزاد و گسستِ پیوند با حافظه‌ی فرهنگی در سیستان و بلوچستان
هیچ سرزمینی را نمی‌توان تنها با شمار جاده‌ها و بندرها و کارگاه‌هایش سنجید. سرزمین پیش از آنکه مجموعه‌ای از سازه‌ها باشد، مجموعه‌ای از معناهاست. سیستان و بلوچستان خاکی است که در آن هامون، آینه‌ی آسمان بوده و شهر سوخته پنج هزار سال پیش از این، از دل ریگ به تمدن سخن گفته است. نام سیستان با پهلوانی گره خورده که ایرانیان هزار سال او را در شب‌نشینی‌ها زنده نگه داشته‌اند، و بلوچستان گنجینه‌ای از منظومه‌های حماسی و عاشقانه در سینه دارد که نسل به نسل، بی‌کاغذ و بی‌دیوان، بر زبان‌ها گشته است. با این همه، هرگاه سخن از توسعه‌ی این دیار به میان می‌آید، زبان به شمارگان بودجه و طول آسفالت و ظرفیت اسکله تنزل می‌یابد، گویی انسان موجودی است که نان می‌خواهد و بس.
02 مهر 1405
محکومیت جهادکشاورزی زابل، در بازگشایی نهر حاج آقایی | روایت ساختار اداری که سرمایه‌گذاری در سیستان را به قهقرا برده است
در سیستان، نهر تنها گذرگاه آب نیست، خطِ ناپیدای عدالت میان همسایگان است و حافظهٔ زمین از حقی که نسل‌ها پیش بر آن نشسته است. در سال ۱۳۸۸، در روستای محمدآباد بولایی، یکی از مدیران پایه فرمانداری زابل با تکیه بر پشتوانهٔ خانواده، دوستان، همکاران و برخی نهادهای دولتی، دست به تخریب نهر کهن و اصلی روستا زد. درختان چندصدساله از ریشه برآمدند، زمین هموار شد و حریم و بستر نهر به ملک شخصی او پیوست. گام بعد، مسدود کردن حدود ۲۲۰ متر از نهر قدیمی درجه سه حاجی‌آقایی در مرز مشترک با زمین همسایه بود. برای آنکه این تصرف رنگ قانون بگیرد، نهری تازه در زمین مجاور کندند و نزدیک به چهار هزار مترمربع از دهانهٔ ورودی‌اش را به حاشیهٔ زمین متصرف چسباندند، چنان که هیچ ماشین سنگین و نیمه‌سنگینی نتواند به ملک راه یابد.
یادداشت
20 مهر 1405
وقتی چادر بر خاک می‌اُفتد و تفنگ از آن می‌گذرد
هر قومی، پیش از آنکه در نقشه‌ی جغرافیا جا بگیرد، در نقشه‌ی اخلاق جا گرفته است. اقوام ایرانی هر یک مجموعه‌ای از باورها و آیین‌ها و مرزهای نانوشته دارند که نه در قانون نوشته شده و نه در دفتری ثبت، اما در حافظه‌ی جمعی و در رفتار روزمره‌ی مردمان جاری است. جامعه‌شناسان این سرمایه‌ی اخلاقی را وجدان جمعی می‌نامند، چیزی که هم قوم را از درون سامان می‌دهد و هم معیاری برای سایر اقوام، تا رفتارشان را با آن بسنجد. ارزش‌های بنیادین هر قوم خطوط قرمز اوست و هر که از این خط بگذرد، به گواهی خود آن جامعه، نه نماینده‌ی آن، که ناهنجاری‌ای در دل آن است.
19 مهر 1405
پژوهشگاه زابل در آینهٔ انتظار | وقتی نهادِ دانش از مدارِ مأموریت خود دور می‌شود
در سرزمینی که خشکسالی بر پیکرش چنگ انداخته و تالاب‌هایش به خاطره‌ای ترک‌خورده بدل شده‌اند، دانش باید نخستین چراغِ راه باشد. سیستان امروز بیش از هر زمان به نهادی نیاز دارد که بحران را بشناسد، برای آن نسخه بپیچد و صدای مردم را به زبان پژوهش به گوش تصمیم‌گیران برساند. پژوهشگاه زابل را برای همین مقصود بنیان نهادند: نخست در سایهٔ دانشگاه، سپس به‌صورت مستقل و با بودجه‌ای اختصاصی، تا با همکاری دستگاه‌های دولتی راهی برای برون‌رفت از بحران محیط‌زیست، کشاورزی کم‌آب‌بر، توسعهٔ دامداری و طیور و دیگر ظرفیت‌های منطقه بگشاید. آغاز کار امیدبخش بود، اما امروز پرسش این است که از آن وعده‌ها چه مانده است.
هویت زاهدانی
12 تیر 1402
مواظب چند قطبی شدن فرهنگ جامعه مان باشیم
تقسیم جامعه استان و به ویژه شهر زاهدان به خوب و بد، برای آینده یک این منطقه جغرافیایی و فرهنگ به عنوان زنگ خطر است و بی گمان پیامدهایی ناگوار در پی خواهد داشت. خیر و شر محصول تاریخ باستان و قصه های دوران کهن است و در دنیای مدرن نه خیر مطلق معنا دارد و نه شر مطلق. در دنیای مدرن غالب انسان ها خاکستری هستند و دیکتاتورترین انسان ها هم از خود رفتارهای خیرخواهانه ای انجام داده که او را از شر مطلق متمایز می کند.
15 فروردین 1401
ضرورت احیای هویت زاهدانی
قریب به صد سال تاریخ شهری و شهروندی زمان زیادی برای شکل گرفتن یک هویت مستقل است ولی متاسفانه این اتفاق در زاهدان نیفتاده و هنوز شهروندان زاهدانی خود را ساکن زاهدان می دانند نه زاهدانی. دلایل زیادی وجود دارد که زاهدان تبدیل به یک شهر بی هویت و صرفا سکونتگاه افرادی از شهرهای مختلف کشور شده است. وجود دو قوم بزرگ سیستانی و بلوچ که هر کدام داعیه دار مالکیت اصلی زاهدان هستند از بزرگترین موانع بر سر شکل گیری یک هویت مستقل بوده است.
گفتگو
19 مهر 1405
نمایشگاه کتاب فرصت مغتنمی برای معرفی ظرفیت‌ها و زیبایی‌های سیستان‌وبلوچستان است/ فاصله روایت رسانه‌ای از واقعیت‌های استان
قاسم سیاسر، پژوهشگر و تاریخ‌پژوه سیستانی، با اشاره به اینکه روایت رسانه‌ها از سیستان و بلوچستان با چهره واقعی آن فاصله دارد، گفت: نمایشگاه کتاب فرصت مغتنمی برای معرفی ظرفیت‌ها و زیبایی‌های این استان پهناور است.
26 شهریور 1405
گفت‌وگو با مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ از چالش معیشت هنرمندان و بنیه مالی رسانه‌ها تا ضرورت تقویت هویت ملی در سیستان و بلوچستان
در این گفت‌وگو، وضعیت فرهنگ، هنر و رسانه سیستان و بلوچستان، چالش استقلال رسانه‌ها، معیشتِ به حاشیه‌رفته‌ی فیلم‌سازان و هنرمندان، الزامات تقویت هویت ملی و سیاست‌های غیرشفاف بودجه‌ای، با مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان به بحث گذاشته شد.
تاریخ
05 شهریور 1405
کارنامه تاریخ‌پژوهی در سیستان‌وبلوچستان قابل‌قبول نیست/حرکت به سمت تاریخ‌شناسی نقادانه به جای تاریخ‌نگاری ضرورت دارد
قاسم سیاسر از پژوهشگران باسابقه سیستان‌وبلوچستان است که نقدهایی به رواج گسترده «کتاب‌سازی» فاقد روش علمی، آلودگی آثار به ملاحظات قومی و ایدئولوژیک، بی‌توجهی نهادهای فرهنگی به پژوهشگران مستقل و حتی جعل و تحریف تاریخ منطقه دارد و بر لزوم حرکت به سمت تاریخ‌شناسی نقادانه به جای تاریخ‌نگاری سطحی تأکید دارد.
05 دی 1404
می‌ترسم فردا نتوانم تمام‌اش کنم/ سوم دی‌ماه، سالروز تولد محمدابراهیم باستانی‌پاریزی
سوم دی‌ماه، سالروز تولد محمدابراهیم باستانی‌پاریزی، تنها یادبود یک مورخ نامدار نیست؛ فرصتی است برای بازخوانی یک «روش». روشی که، نه در دانشگاه محبوس ماند، نه به تاریخ‌نویسی بی‌پشتوانه فروغلتید.
ادبیات
16 خرداد 1405
روایتگر بی قرار از سنگر جنگ تا قلمرو ادبیات
از خاک گرم شمال شرق ایران تا خاکریزهای داغ جنگ و از آنجا تا پهنه بیکران ادبیات جهان، جواد افهمی مسیری پر فراز و نشیب را نه با قدم‌هایی از جنس آرامش، که با ضرباهنگ بی‌قراری یک جوینده حقیقت پیموده است. تولدش در آستانه سال نو ۱۳۴۳، پیش‌درآمدی بر زندگی‌ای شد که هرگز در گشت‌وگذار ایستا نماند.
25 اردیبهشت 1405
همه اقوام در شاهنامه نمود و حق دارند/ شاهنامه می‌تواند همه اقوام را کنار هم گرد آورد و درس میهن دوستی دهد
مدیر خردسرای فردوسی گفت: شما کدام قوم را می توانید پیدا کنید که در شاهنامه نمود نداشته باشد؟ از آذربایجان، از گیلانی‌ها، از مازندرانی ها از خراسانی ها از بلوچ ها و از سیستانی ها، همه این ها در شاهنامه نمود و حق دارند. شاهنامه امروز می تواند همه ما را با همه داشته های مان در کنار هم گرد آورد و درس میهن دوستی دهد و در برابر بیگانگان ما را متحد می‌کند.
موسیقی
05 مهر 1405
وداع با «حسین ریگی» خواننده سیستانی
«حسین ریگی» خوانندۀ نام‌آشنای سیستانی، بر اثر عارضهٔ قلبی جهان فانی را بدرود گفت و صدایی خاموش شد که سال‌ها طنین آن بر دشت‌ها و ایوان‌های سیستان، مازندران و گلستان می‌پیچید.
11 مهر 1404
تیم کوکو سیستان قهرمان رقابت‌های کوکو دستجات آزاد کشور شد
تیم کوکو سیستان با نمایشی منسجم در رقابت‌های کوکو دستجات آزاد کشور، با برتری بر رقیبان بر سکوی نخست ایستادند.
