کوه خواجه به عنوان مکانی مقدس در برهه های مختلف تاریخی مورد توجه بوده و به دلیل تقدس نزد زرتشتیان و اهمیت در نزد مسیحیان و مسلمانان، کلکسیونی از آثار باستانی ادوار مختلف تاریخی را در خود جا داده است. شهر سوخته و آثار کشف شده در آن به تنهایی کافیست تا نام یک سرزمین را در دنیای گردشگری در مرکز توجه قرار دهد.
دهانه غلامان، آتشکده ها، آس بادها، ارگ ها، زاهدان کهنه، قلعه رستم و قلعه سام و بسیاری دیگر از آثار به جا مانده از گذشته، بیانگر اهمیت تاریخی سیستان در ایران و جهان است.
سیستان به جز آثار باستانی، مهد حماسه های ایرانی، محل دلاوری یعقوب لیث صفاری، محل زندگی طوایف مهم کیانی و سیو و بزرگمرد ایرانی سورن است. ساختار سنتی خانه ها و کوچه باغ ها(که امروز خشکیده اند) به گونه ایست که نوازش گر چشمان هر گردشگری خواهد بود.
روزی دو گردشگر در میان آثار باستانی تخت جمشید قدم می زدند و بلند بلند در خصوص مهمتر بودن آثار فارس و سیستان با هم مشاجره می کردند و نگارنده هم به دلیل کنجکاوی با کمی فاصله در پی آنها راهی شد. حامی سیستان برای آنکه حریف را با خود هم نظر سازد، ماجرایی جذاب و عبرت آموز تعریف کرد که در آن دلیل عدم حضور ایرانیان و جهانیان را در سیستان، در خود نهفته دارد. او گفت در همایشی حضور داشته که دو نفر از سازمان یونسکو مهمان بوده اند. میان آن دو نفر هم بر سر اهمیت آثار سیستان و فارس اختلاف می افتد و هر کدام در دفاع از عقیده خود دلیل های بسیار می آورد.
نگارنده که دیگر طاقت شنونده بودنش سر آمده به هواداری از حامی سیستان به بحث ورود کرده و در خصوص آن همایش و اظهار نظرهای کارکنان سازمان یونسکو سوال می پرسد. نقطه تامل برانگیز در همین قسمت نهفته است. نمایندگان یونسکو در همایش استان فارس اذعان می دارند که به آنها گفته شده که سیستان دارای میراث هایی ارزشمند از گذشتگان است، اما در عین حال توصیه شده تا به آنجا نروند، چون امنیت ندارد. حال ماجرای امنیت نداشتن سیستان که دلیل دیگری دارد و ناامنی های جنوب استان باعث تخریب وجهه شمال استان شده است، اما چرا تاکنون میراث فرهنگی و سایر نهادهای متولی فرهنگ نتوانسته اند امنیت سیستان را به ایران و جهان ثابت کنند موضوعی دیگر است.
اگر اماکن گردشگردی تاریخی بلوچستان به لیست سیستان اضافه شود بی شک سیستان و بلوچستان بهشت باستاشناسان و گردشگران خواهند شد.
این روزها بحث تودیع و معارفه مدیر کل میراث فرهنگی استان داغ است و خبر از انتصاب گزینه ای به گوش می رسد که نگران کننده است. باید منتظر بمانیم و ببینیم سکان مدیریت مهمترین کرسی نجات استان از فقر و محرومیت به چه کسی سپرده می شود. در گذشته دولت ها نتوانستند از ظرفیت آثار تاریخی در توسعه استان بهره برند. باید دید دولت رییسی برای این موضوع چه برنامه ای دارد. آیا آنرا صرفا به یک فرد همسو و غیر متخصص خواهد سپرد یا فردی که برای حفظ دستاوردهای گذشتگان و بهره گیری از آن برنامه دارد. میراث فرهنگی از جمله نهادهایی بوده که لازم است یک بومی آگاه به کار اجرایی و حوزه نظری بر آن تکیه زند.
مطالب مرتبط:
۷۵۰ هزار مسافر نوروزی وارد سیستان و بلوچستان شدند/ شهر سوخته و کوه خواجه پذیرای بیشترین گردشگر بودند/ جشن روز جمهوری اسلامی در محل کوه خواجه برگزار می شود
با اجرای مسیر دسترسی به روی کوه خواجه، این کوه قابلیت ثبت جهانی شدن را از دست خواهد داد
با پیمانکار بزرگراه دشتک_ زابل برخورد می شود
پایان شهر سوخته در یونسکو؟
