فرهنگ و هنر سیستان و بلوچستان تعطیل است؛ استاندار تمهیدی برای برون رفت از بحران بیندیشد
فرهنگ و هنر سیستان و بلوچستان تعطیل است؛ استاندار تمهیدی برای برون رفت از بحران بیندیشد
این روزها حال فرهنگ و هنر استان سیستان و بلوچستان به مانند چشمان نابینا شده اسطوره موسیقی بلوچستان، شیرمحمد اسپندار، نگران کننده است. حاکم شدن روزمرگی بر عملکرد مدیریتی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، باعث شده تا رابطه هنرمندان پیشکسوت و صاحب اندیشه با این مجموعه فرهنگی قطع شود. انجمن های هنری واقع در مجتمع فرهنگی و هنری زاهدان، هیچ گونه فعالیت حرفه ای انجام نمی دهند و اگر هنر استان را تعطیل شده اعلام کنیم، حرفی به گزافه نگفته ایم.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی که از سر اتفاق، اشتباه فاحش مشاوران استاندار سابق و با رایزنی افرادی مشخص، سکان فرهنگ و هنر استان را به عهده گرفت، طبق پیش بینی ها از عهده حل مشکلات و اصلاح ساختار ناکارآمد اداری برنیامد و این نهاد فرهنگی بیش از گذشته در سراشیبی سقوط قرار گرفت.
فلسفه وجودی فرهنگ و ارشاد، همانطور که از نامش پیداست شامل فرهنگ (هنر، ادبیات و سایر زیر شاخه ها) و ارشاد (فرهنگ‌سازی) می شود. در یکسال گذشته در انجمن سینما جوانان ایران دفتر زاهدان که در گذشته از مراکز مهم فیلمسازی کشور بود، به جز تولیدات کلاسی هیچ کار جدی انجام نشده است. بودجه ای که قرار بود از بخش آسیب های اجتماعی به تولید فیلم کوتاه اختصاص یابد به دلایلی بسیار مبهم به موسسات خصوصی داده شد.(در بحث بودجه آسیب های جداگانه خواهم نوشت).
انجمن شعر و داستان (یکشنبه و پنجشنبه های ادبی)، سال های زیادی ست که تعطیل شده اند و در این مدت هیچ تلاشی برای احیای آن نشده است.
انجمن موسیقی به جز برگزاری کلاس های آموزشی هیچ فعالیت جدی ندارد و سال هاست هیچ آلبوم موسیقی تولید و به بازار عرضه نمی شود. کارمندان موسیقی دان اداره فرهنگ و ارشاد به روزمرگی روزگار می گذرانند و هیچ همتی وجود ندارد تا از وجود آنها بهره ای کافی برده شود.
انجمن نمایش زاهدان که روزگاری یکی از فعال ترین انجمن های هنری استان بود و افتخارات بسیاری در عرصه ملی به دست آورده بود و یکی از قطب های تیاتر کشور محسوب می شد به انجام چند نمایش سطح پایین با متن هایی که بارها در شهرهای دیگر به اجرا درآمده، به حیات نصفه و نیمه خود ادامه می دهد.
حال انجمن خوشنویسی و هنرهای تجسمی هم به همین منوال است.
وقتی در استان نه پژوهشی انجام می شود، نه کتابی در خور شأن نام استان و گذشته اش چاپ می شود، نه آلبومی عرضه می شود، از هیچ محصول هنری جهت تولید حمایت نمی شود، هیچ هنرمندی، دیگر فرهنگ و ارشاد را خانه اش نمی داند و… و بدتر از همه در هر گوشه از اداره فرهنگ و ارشاد جمعی از هنرمندان ایستاده اند و به جای گفتگو در باره کار هنری، از وضع موجود می نالند به اندازه کافی گویای حال بد این نهاد مهم فرهنگی استان است.
یکی از دلایلی که باعث شده اداره فرهنگ و ارشاد در کل استان به قهقرا رود، وجود افراد غیر مرتبط در راس امور است. برای نمونه وقتی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، در صدا و سیمای استان به عنوان قائم مقام تایید نشده چگونه از سوی تیم مشورتی استاندار سابق به عنوان گزینه مدیرکلی این نهاد مهم فرهنگی که غیر مرتبط با حوزه کاری اش بوده، مطرح می شود؟ آنهایی که اخبار دیار عیار را رصد می کنند در زمان انتصاب نگارنده نسبت به این انتصاب موضع گرفته و ابعاد پنهان آن‌را مورد واکاوی قرار داد. در بدو امر فرد دیگری برای تصاحب این کرسی به وزارتخانه معرفی شد و در آستانه صدور حکم از سوی وزیر، به ناگاه ورق برگشت و مدیر کل فعلی به جای او معرفی شد. طنز تلخ ماجرا وقتی بود که اطرافیان استاندار سابق در توجیه کار خود می گفتند ما به دلیل شباهت نام، گزینه ای دیگری را معرفی کرده و بعد متوجه شده و برای اصلاح اشتباه، گزینه دوم را معرفی کردیم. بی تردید کرسی فرهنگ و ارشاد در هر استان و به ویژه در سیستان و بلوچستان با توجه به حساسیت ها، یکی از پنج کرسی مهم است که در صورت انفعال، صدمات جبران ناپذیری برجا خواهد گذاشت.
مشکل مدیریتی به راس هرم محدود نشده و در بسیاری موارد در سطوح میانی هم شاهد حضور افراد غیر مرتبط و غیر مطلع بر کرسی های تصمیم گیری هستیم که نتیجه اش هدررفت بودجه (نمونه بارزش آسیب های اجتماعی) است.
شاید برای بسیاری ها این موردی که می خواهم بگویم ناگوار باشد، اما اگر اداره کل فرهنگ و ارشاد استان تعطیل شود و بودجه آن مستقیم به حساب انجمن ها واریز شود نتیجه ای بهتر از آن‌چه شاهد هستیم، رقم خواهد خورد.
در هر روی لازم است استاندار سیستان و بلوچستان با نگاهی متفاوت به مقوله فرهنگ و هنر استان بنگرد. ما با دو کشوری همسایه هستیم که پیرو تفکرات خشونت آمیز هستند و غفلت از جوانان این سرزمین نتایج اسفناکی در پی خواهد داشت همانطور که در گذشته تبعات منفی آنرا شاهد بوده ایم.
سلطانعلی عابدی