استاندار سیستان و بلوچستان در نشست خبری اخیر، ضمن پاسخ به سؤالات مطرح شده درباره انتصابات مدیریتی، بر محدودیتهای موجود در انتخاب گزینهها تأکید کرد که این اظهارات در شرایطی مطرح شد که استان به دلیل شرایط امنیتی، جغرافیایی و اقتصادی خاص، نیازمند مدیران متعهد و کارآمد است.
انتصاب سرپرست بنیاد مسکن استان نیز در این راستا صورت گرفت؛ با توجه به استعفای مدیر پیشین و شرایط حساس ناشی از تخریب منازل غیرقانونی و شهادت یکی از کارکنان این مجموعه در حادثه تروریستی، انتظار میرفت انتخاب مدیر جدید با دقت و بررسی جامع انجام شود. در این زمینه، بررسی عملکرد تاریخی بنیاد مسکن استان میتواند درسهای مفیدی برای مدیریت بهتر ارائه دهد. در طوفان گونو سال ۱۳۸۵، بنیاد مسکن اقدامات گستردهای برای بازسازی مناطق آسیبدیده انجام داد. با این حال، برخی چالشها از جمله انتخاب مکانهای مناسب برای بازسازی، رعایت استانداردهای فنی و تطبیق نیازهای واقعی مردم با طرحهای اجرایی مطرح شد که این تجارب ارزشمند میتوانست درسهایی برای مدیریت بهتر بحرانهای آتی باشد.
در رویدادهای سیل ۱۳۹۸، علیرغم تلاشهای صورت گرفته، برخی پروژههای بازسازی در شهرهای جنوبی استان ناتمام ماند و برنامهریزی برای جذب کمکهای مردمی و خیریهها و دریافت وامهای بلاعوض به نتیجه مطلوب نرسید. همچنین در سیل ۱۴۰۰ در چابهار، کنارک و دشتیاری، بخشی از این چالشها تکرار شد که نشاندهنده ضرورت بازنگری در رویکردهای مدیریتی است. در همین راستا، یکی از مهمترین پروژههای جاری بنیاد، ساخت ۷۲۳ واحد مسکونی در بلوار پرستار زاهدان است که در سال ۱۴۰۰ کلنگزنی شد و نشاندهنده اعتماد مردم به بنیاد مسکن بود، زیرا متقاضیان با وجود تجارب منفی از برخی شرکتهای پیمانکاری، به این نهاد انقلابی اعتماد کردند.
پس از گذشت چهار سال، تکمیل این پروژه همچنان در انتظار است و طبق گزارشهای منتشر شده، احتمال واگذاری این پروژه به اداره کل راه و شهرسازی مطرح شده که میتواند تأثیرات منفی بر روند تکمیل داشته باشد. این موضوع با یکی از اصول بنیادین مدیریت که تعهد مدیران جدید به تکمیل پروژههای در جریان است، در تضاد قرار میگیرد. این اصل که در ادبیات مدیریت دولتی به “تداوم مدیریتی” معروف است، اهمیت ویژهای در حفظ اعتماد عمومی و اعتبار سازمانها دارد و بنیاد مسکن به عنوان نهادی انقلابی با پیشینه درخشان، موظف است این اصول را رعایت کند.
تأخیر در تکمیل پروژهها، علاوه بر ضربه به اعتماد عمومی، عواقب اقتصادی سنگینی برای متقاضیان داشته است به طوری که هزینه تمامشده هر واحد از حدود یک میلیارد تومان در سالهای ابتدایی پروژه، اکنون به حدود دو میلیارد تومان رسیده است. این افزایش که ناشی از تورم، تأثیر تحریمها و افزایش قیمت مصالح ساختمانی است، بار مالی سنگینی بر خانوارهای متقاضی تحمیل کرده و در شرایطی که مدیران از تأثیر تحریمهای ظالمانه بر اقتصاد و رفاه مردم آگاه هستند، انتظار میرود به جای کُند شدن روند ساخت، اقدامات مؤثری برای تسریع در تکمیل پروژهها و جلوگیری از افزایش بیشتر هزینهها صورت گیرد.
برای بهبود وضعیت موجود، ضروری است که نظام مدیریت پروژه تقویت شود و سیستم نظارت مستمر بر پیشرفت پروژهها، تعیین مسئول مشخص برای هر مرحله از اجرا و ایجاد مکانیزمهای شفافیت در گزارشدهی استقرار یابد. همچنین تأمین منابع مالی پایدار از طریق تنوعبخشی به تامین منابع مالی، همکاری مؤثر با بخش خصوصی و خیریهها و بهرهگیری از ظرفیتهای محلی اهمیت دارد. در کنار این موارد، ارتقای کیفیت مدیریت از طریق انتخاب مدیران بر اساس شایستگی و تجربه، برگزاری دورههای آموزشی تخصصی و ایجاد سیستمهای انگیزشی مناسب ضروری است.
با توجه به رسالت اجتماعی بنیاد مسکن و انتظارات مشروع مردم، ضروری است مدیریت فعلی گزارش شفاف و منظمی از وضعیت پروژه ۷۲۳ واحدی ارائه دهد، برنامه زمانبندی دقیقی برای تکمیل پروژه اعلام کند، نسبت به چالشهای مطرح شده پاسخگو باشد و با رسانهها و نمایندگان مردم در گفتگوی سازنده شرکت کند. بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با داشتن پیشینه ارزشمند و اعتماد عمومی، مسئولیت سنگینی در قبال جامعه دارد و مدیریت این نهاد در سیستان و بلوچستان، با توجه به شرایط خاص منطقه، نیازمند تعهد، شفافیت و پاسخگویی بیشتری است.
تکمیل بهموقع پروژهها و حفظ اعتماد عمومی، نه تنها وظیفه قانونی بلکه مسئولیت اخلاقی مدیران محسوب میشود و امید است مدیریت بنیاد مسکن استان با درنظرگیری این نکات، گامهای مؤثری برای بهبود عملکرد و تکمیل تعهدات خود بردارد و در عین حال، با ایجاد فضای شفاف و گفتگومحور، زمینه حل مسائل و چالشها را فراهم آورد.
