کارگاه‌های تولید زغال در سیستان؛ درختان گز قربانی سهمیه گازوئیل
کارگاه‌های تولید زغال در سیستان؛ درختان گز قربانی سهمیه گازوئیل
اخیرا مسئله قطع درختان گز و رشد قارچ گونه کارگاه‌های تولید زغال در منطقه سیستان در سایه بی تدبیری نهادهای متولی به یکی از دغدغه‌های اصلی جامعه مدنی منطقه بَدل شده است که چرا در آلوده‌ترین منطقه جهان، کارگاه‌ها تولید زغال ایجاد شود؟

درخت گز یک گونه مقاوم در برابر بی آبی و خشکسالی منطقه، آخرین سنگر دفاعی در برابر فرسایش بادی و افزایش میزان‌گرد و غبار منطقه محسوب می‌شود. در سنوات گذشته، طرح نامعقول توسعه چاهک‌ها به بهانه حفظ وضع کشاورزی توسط سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان برای کمرنگ کردن مطالبه پرداخت حق نکشت، موجب کاهش سطح آب‌های زیرسطحی دشت سیستان شده و این امر موجب خشک شدن درختان گز برخی از مناطق سیستان شده است. سیلاب‌های اخیر جان تازه‌ای به برخی از جنگل‌های گز منطقه داده است.
در قِبَل این بی تدبیری، برخی منابع محلی خبر دادند که اداره صمت در اقدامی عجیب، مجوز ایجاد کارگاه‌های تولید زغال را در شهرستان‌های سیستان صادر کرده است که نگرانی‌های جامعه مدنی و فعالان زیست محیطی را بابت خشک کردن عمدی درختان گز و قطع کردن آن‌ها را افزایش داده است.
یکی از شهروندان سیستانی روز دوشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار دیار عیار اظهار داشت: اداره صمت به وفور مجوز راه‌اندازی کارگاه‌ تولیدی زغال صادر کرده، اما علت سکوت اداره کل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان در قبال ایجاد کارگاه‌های تولیدی زغال در آلوده ترین منطقه جهان را نمی‌دانم.
وی افزود: برای کدام حجم انبوه درخت یا برای کدام هوای پاک در سیستان، در فضای روستایی مجوز کارگاه‌های تولید زغال می‌دهند؟
وی با اشاره به اینکه در شمال روسای خان بارانی کارگاه تولید زغال راه اندازی شده و در سایر روستاهای منطقه نیز وجود دارد، بیان کرد: غالب این‌کارگاه‌ها برای گرفتن سهمیه سوخت گازوئیل و فروش در بازار آزاد ایجاد شدند و در زمان حضور بازرس، شاخه‌های بریده شده گز را درون‌ کوره می‌اندازند و زغال مرغوبی تولید نمی‌کنند.
این شهروند سیستانی ادامه داد: شرایط آبی سیستان و رویکرد هیدروپلیتیک افغانستان، اجازه کاشت مجدد درختان قطع شده گز را نمی‌دهد؛ درختان گز، آب‌های زیرسطحی و سیلاب‌های داخلی و خارجی حکم خون انسان را دارند و باید برای حفظ و بهره‌برداری بهینه از آن کوشا باشیم.

یک‌ منبع آگاه در منابع طبیعی مدعی شد که صدور مجوز ایجاد کارگاه تولیدی زغال چوب ممنوع است، اما صرفا تولید ذغال فشرده از پسماند پسته و گردو، کاغذ و خاک اره در محل شهرک‌های صنعتی با اخذ تعهد امکان بازدید سرزده و ارائه حواله خرید مواد اولیه امکان پذیر است، ولی در سیستان هنوز چنین مجوزی صادر نشده است.
حال این سوال مطرح است، که اداره کل صمت استان بر چه اساس مجوز راه‌اندازی کارگاه‌های تولید زغال را در منطقه سیستان صادر کرده است؟