تبعیض در تخصیص نهادهها
سیاست فعلی وزارت جهاد کشاورزی در تقسیمبندی مجوزهای دام به دو دسته صنعتی و سنتی، نابرابری قابل توجهی در دسترسی به نهادهها ایجاد کرده است:
· دامداران سنتی: تنها برای ۲۱ رأس دام مجوز دریافت میکنند و سهمیه هر دام فقط ۴۰ کیلوگرم نهاده است.
· دامداران صنعتی: برای هر رأس گاو تا ۱۰۰ کیلوگرم نهاده دریافت میکنند.
این اختلاف فاحش، دامداران سنتی را که بخش عمدهای از دامداری استان را تشکیل میدهند، در موقعیت آسیبپذیری قرار داده است.
پدیده خروج نان خشک و سبوس از استان
با وجود نیاز مبرم دامداران استان به خوراک جایگزین، شاهد خروج مقادیر قابل توجهی از نان خشک و سبوس به استانهای همسایه هستیم. این اتفاق به دو دلیل رخ میدهد:
۱.دلایل اقتصادی: قیمت بالاتر در استانهای همسایه و سود بیشتر برای واسطهها
۲.دلایل ساختاری: ضعف در سیستم نظارت و کنترل خروج محصولات استراتژیک دامی
پیامدهای خروج نهادههای دامی
· افزایش قیمت خوراک دام در بازار محلی
· وابستگی بیشتر دامداران به نهادههای وارداتی گرانقیمت
· خطر کاهش تولید شیر و گوشت در استان
· تهدید معیشت هزاران خانوار دامدار
· افزایش فشار بر مراتع طبیعی به دلیل کمبود جایگزینهای خوراکی
راهکارهای پیشنهادی
راهکارهای کوتاهمدت:
۱. اعمال محدودیت موقت بر خروج سبوس و نان خشک از استان با همکاری دستگاههای نظارتی
۲.ایجاد سامانه رصد و کنترل تردد محمولههای خوراک دام در مبادی خروجی استان
۳.تشکیل بازار محلی تنظیمشده برای توزیع عادلانه نهادهها بین دامداران
راهکارهای میانمدت و بلندمدت:
۱. بازنگری در سهمیهبندی نهادهها با در نظر گرفتن شرایط ویژه سیستان و بلوچستان
۲.حمایت از ایجاد واحدهای فرآوری خوراک دام در داخل استان
۳.توسعه کشت گیاهان علوفهای متحمل به شوری و کمآبی
۴.اجرای برنامههای مدیریت بهرهوری آب در بخش دامپروری
۵.ارائه مشوقهایی برای تبدیل شیوه سنتی به نیمهصنعتی با حمایت فنی و مالی
سخن پایانی:
مدیریت خروج نهادههای دامی از سیستان و بلوچستان نه تنها یک نیاز فوری برای حمایت از دامداران محلی است، بلکه اقدامی ضروری برای حفظ امنیت غذایی استان و جلوگیری از تشدید بحرانهای اجتماعی-اقتصادی ناشی از وابستگی معیشتی به دامداری است. این امر نیازمند عزم جدی مدیران استانی و هماهنگی بین دستگاهی میان دستگاههای اجرایی، نظارتی و امنیتی است.
با توجه به شرایط اقلیمی خاص استان و اهمیت بخش دامداری در معیشت ساکنان، حل این چالش باید در اولویت برنامههای توسعهای استان قرار گیرد.
