عضو کمیسیون کشاورزی و آب مجلس گفت: متاسفانه ضعف دیپلماسی آب وجود دارد اما با توجه به شرایط ویژه سیستان و مشکلات عدیده زیست محیطی و اجتماعی موجود در این منطقه بسیار فاجعه‌بار است. می‌طلبید دیپلماسی آب در برابر مباحثی که با کشور افغانستان داریم فعال‌تر می‌شد، حوزه کمیساریای آب از ابزار فنی استفاده می‌کنند اما در شرایط خاص فعلی نیازمند استفاده از ابزارهای سیاسی و حتی از نگاه من نظامی هستیم، منظور من حمله نظامی که با موازین بین‌المللی همخوانی ندارد، نیست بلکه باید این موضوع به عنوان یک اهرم وجود داشته باشد اما متاسفانه این مقوله به عنوان یک دیپلماسی فعال با طرف افغان در دستور کار مسئولان وزارت خارجه نبوده است.

مناقشه میان ایران و افغانستان بر سر حقابه‌ تالاب هامون ریشه تاریخی دارد. تاکنون دیدارهای زیادی میان مقامات دو کشور برگزار شده اما هیچ یک به نتیجه مطلوب نرسیده است. حتی گفته می‌شد با روی کار آمدن طالبان به دلیل برخی مناسبات منطقه‌ای موضوع حقابه حل و فصل می‌شود اما نشد. حجت میان‌آبادی پژوهشگر دیپلماسی آب و استادیار دانشکده کشاورزی، مهندسی و مدیریت آب دانشگاه تربیت مدرس در گفت‌و‌گویی که با «پیام ما» داشت، دیپلماسی ضعیف ایران در زمینه آب‌های مرزی را یکی از دلایل وضعیت بغرنج‌ هامون عنوان کرد. این روزها که بار دیگر وزیر امور خارجه ایران در حال رایزنی با مقامات افغانستان برای گرفتن حقابه هیرمند است، از او پرسیدیم چرا ایران در این زمینه تاکنون موفق نبوده‌ است و آیا در غیاب حقابه ‌هامون، می‌توان روی گزینه شیرین‌سازی و انتقال آب حساب کرد؟ میان‌آبادی در این گفت‌وگو با تشریح خطاهای راهبردی در زمینه دیپلماسی آب راهبردهای غیرواقعی برای حل مسئله کم‌آبی را نقد کرده است.

جمعی از مردم منطقه سیستان در اعتراض به عملکرد انفعالی و ضعیف دستگاه دیپلماسی و کمیساریای آب ایران نسبت به پیگیری مسئله حقابه رودخانه هیرمند با تشکیل زنجیره انسانی در بستر تالاب هامون به این روند انفعالی اعتراض کردند.

نماینده سیستان در پاسخ به تکذیبیه‌ی اعضای کمیسیون امنیت ملی در خصوص استیضاح وزیر امورخارجه گفت: کار سختی نیست کافیست اعضای کمیسیون امنیت ملی به کارتابل خود مراجعه و طرح استیضاح را ملاحظه کنند.

دهمرده نماینده مردم زابل در مجلس از تدوین طرح استیضاح وزیر امور خارجه به علت تحریم‌ها و حق آبه ایران از رودخانه هیرمند خبر داد، اما حیدری عضو کمیسیون امنیت ملی طرح استیضاح وزیرخارجه را تکذیب کرده و عملکرد او را در حوزه دیپلماسی قابل توجه خواند.

عضو مجمع نمایندگان استان سیستان و بلوچستان در مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه بسیاری از شهرها و روستاهای سیستان و بلوچستان با بحران بی آبی مواجه هستند، گفت: تمام دشمنان ایران از آمریکا گرفته تا اسرائیل دست به دست هم داده‌اند تا سیستان را از نقشه ایران حذف کنند اما امروز چرا راهکارهای جبران تشنگی سیستان و بلوچستان عملیاتی نمی‌شود، بسیاری از شهرها و روستاها در این استان پهناور با چالش بی آبی روبرو هستند که نمی‌توانیم با تانکر آبرسانی کنیم.

عضو فراکسیون محیط زیست مجلس با تاکید بر اینکه گرفتن حقابه ایران از حوزه آبریز ارس و هیرمند باید یکی از اولویت های محیط زیستی کشور باشد، گفت: علیرغم پروژه های سدسازی توسط دو کشور همسایه افغانستان و ترکیه شاهد دیپلماسی فعال آب نبودیم و هماهنگی لازم بین سه ضلع اصلی یعنی وزارت نیرو، سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت امور خارجه وجود نداشته و باعث شده حقوق حقه ملت ایران در این زمینه استیفا نشود.

طرح استیضاح وزیر امور خارجه با امضای نمایندگان مجلس به حد نصاب قانونی برای ارسال به هیات رئیسه رسید، تا کنون ۶ نفر از نمایندگان سیستان و بلوچستان طرح استیضاح را امضا کردند.

وزیر امورخارجه در توییتی نوشت: در مذاکرات اخیرم با آقای متقی سرپرست وزارت خارجه هیات حاکمه موقت افغانستان در شهر سمرقند، افغانستان هم بر پایبندی خود به حقابه ایران تاکید داشت. بر انجام اقداماتی فوری توافق کردیم. از حقابه ایران کوتاه نخواهیم آمد.

نماینده سیستان گفت: انفعال دستگاه دیپلماسی در خصوص آب های مرزی و رودخانه های بین المللی خصوصا رودخانه هیرمند اصلا قابل پذیرش نیست و حتما طرح استیضاح وزیر امور خارجه را در این خصوص در پی خواهد داشت و در صورت عدم عزم جدی دولتمردان جهت حل مشکلات و احقاق حقوق مردم مظلوم سیستان و ادامه بی تفاوتی های مسئولین مربوطه قطعا بنده به عنوان خادم مردم شریف سیستان این روند را نخواهم پذیرفت و استعفای خود را تقدیم مجلس خواهم کرد.